Oh, je hebt vijf honden! Dan heb je een mooie roedel!
Dat hoor ik zó vaak. En eerlijk gezegd heb ik niet altijd zin (of tijd) om uit te leggen dat het niet helemaal klopt. In deze blog leg ik daarom uit wat nu precies het verschil is tussen een groep honden en een roedel.
Onze honden
Op dit moment heb ik twee moeder-dochtercombinaties. Karma is de moeder van Tikkie, en Znappie van Gerda. Karma en Znappie zijn halfzusjes — ze hebben dezelfde moeder — en alle vier zijn bij ons geboren. Daarnaast woont bij ons nog onze oude terriër, Dinges. Zij is een herplaatser, en uiteraard geen familie van de herders.
Hoe leven onze honden?
Ze wonen allemaal bij ons in huis, maar wel gescheiden.
Karma en Znappie tolereren elkaar, maar omdat er risico is op vechten, zijn ze niet los samen.
Tikkie en Gerda daarentegen zijn dikke vriendinnen en spelen het liefst de hele dag met elkaar. Dus naast het leven met hun moeders mogen ze ook lekker samen ravotten.
Dinges leeft apart; haar oude, stramme lijf kan het tempo van de jongere honden niet meer bijbenen.
Hoe leven honden in een roedel?
Honden kunnen roedels vormen — en dat is eigenlijk best verrassend. Waarom dat zo is, leg ik zo uit.
In Oost-Europa zie je bijvoorbeeld honden die in een roedel op groot wild jagen in de schemering. Overdag scharrelen diezelfde honden gewoon door dorpen, vaak alleen of in kleine koppels.
Wat is dan een echte roedel?
De definitie van een roedel is: “dieren van dezelfde diersoort, vaak met familiebanden, die elkaar nodig hebben om te overleven.”
En dat geldt niet voor onze huishonden. Ik koop immers hun eten in de winkel.
Ze hebben elkaar niet nodig voor voedsel, water of veiligheid — ze zouden prima zonder elkaar kunnen leven.
Hoe ontstaat een roedel?
Een roedel wordt niet door mensen gevormd. De dieren kiezen hun partner zelf, en nakomelingen kiezen of ze blijven of vertrekken. Soms worden ze door andere roedelleden verdreven.
Zo ontstaan nieuwe roedels, en doordat oudere of zwakkere dieren verdwijnen, verandert de structuur voortdurend.
Echte roedelvormende diersoorten zijn bijvoorbeeld wolven, wilde honden, hyena’s en leeuwen.
Is een groep honden een roedel?
Nee, een groep honden is niet automatisch een roedel.
Echte roedelvorming – dus zelfgevormd, met familiebanden en onderlinge afhankelijkheid voor overleven – komt bij honden zelden voor.
Zelfs de ‘roedels’ van Oost-Europese zwerfhonden zijn discutabel: is het wel een echte roedel als ze alleen samenkomen om te jagen, maar verder wekenlang solitair leven van vuilnis, knaagdieren en kadavers?
Waarom noemen we een groep honden toch een roedel?
Dat heeft waarschijnlijk te maken met de wolf – genetisch nauw verwant aan de hond – die wél in roedels leeft.
Ouderwetse inzichten in hondentraining waren bovendien sterk gebaseerd op het idee van roedelgedrag en rangorde, inzichten die we inmiddels hebben losgelaten.
Hoe zit het dan met huishonden?
Huishonden vormen dus geen echte roedel.
Dat betekent ook dat jij geen roedelleider hoeft te zijn.
Wel een groepsleider – een soort manager of pleegouder – die zorgt voor eten, drinken, veiligheid, aandacht en medische zorg.
Want honden zijn sociale dieren. Ze horen niet in isolement te leven, maar in een omgeving met sociaal contact, voorspelbaarheid en wederzijds vertrouwen.