Trekken aan de lijn, onzindelijkheid, overmatig blaffen, niet alleen kunnen zijn, bezoek niet binnen laten, poep eten, slopen... probleemgedrag bij honden komt veel voor, in allerlei verschillende vormen.
Waarom hebben honden gedragsproblemen en wat kun je er aan doen?
Wanneer spreek je over probleemgedrag?
De definitie van probleemgedrag is eigenlijk dat jij als eigenaar (of je omgeving) bepaald gedrag als problematisch ervaart. Dit kan zijn omdat het gedrag te vaak voorkomt, of de intensiteit van het gedrag is dusdanig dat het problemen voor jou of de omgeving oplevert.
Probleemgedrag is meestal heel normaal hondengedrag. Neem nou als voorbeeld blaffen. Dat je hond een keer blaft is geen probleem, maar als je hond keihard blaft, honderd keer per dag, dan wordt het wel een probleem.
De meest voorkomende gedragsproblemen bij honden
De TOP 10 van gedragsproblemen waar mensen hulp voor zoeken zijn:
- Agressie naar andere honden
- Niet alleen kunnen zijn
- Het najagen van andere dieren
- Onzindelijkheid
- Slopen
- Angst naar vreemde mensen
- Voerbak/kluif/speelgoed bewaken
- Agressie naar mensen
- Uitvalgedrag en overmatig blaffen
- Geluidsangst
De oorzaken van gedragsproblemen bij honden
Probleemgedrag kan een heleboel verschillende oorzaken hebben. Het vaak gehoorde zinnetje 'het is maar net hoe je je hond opvoedt', slaat nergens op. Ja, goede socialisatie en opvoeding verminderen de kans op probleemgedrag, maar dat wil niet zeggen dat je hond geen probleemgedrag kan krijgen.
Aangeboren geluidsangst kun je niet weg opvoeden, net zoals aangeboren prooiagressie. Een enorm jachtinstinct, intolerantie naar andere honden, aanleg om het terrein te bewaken... allemaal eigenschappen waar wij mensen honderden jaren lang honden op hebben geselecteerd.
Hoe ontstaat probleemgedrag?
Een oorzaak kan dus iets zijn waar je hond mee is geboren. Pijn is bij heel veel probleemgedrag een oorzaak (die wij eigenaren erg vaak missen!). Een traumatische ervaring, slechte socialisatie en iets wat je hond heeft aangeleerd, draagt allemaal bij tot het ontwikkelen van gedragsproblemen!
Je kunt er als eigenaar weinig aan doen als je hond ziek wordt en na een operatie een tijdje bench-rust moet hebben en daarna begint uit te vallen omdat zijn socialisatie niet volgens plan kon verlopen.
Het verschil tussen gedrag en gehoorzaamheid
Misschien vraag je je af waarom een probleem, zoals trekken aan de lijn, niet in de lijst van gedragsproblemen staat? Omdat het eigenlijk geen gedragsprobleem is. Het kan wel een symptoom zijn van een gedragsprobleem, maar meestal is het een trainingsprobleem.
Je hond heeft gewoon niet geleerd hoe hij aan de riem moet lopen. Dit wordt anders als je hond aan de lijn trekt wanneer hij ergens van schrikt... dan is angst voor prikkels het probleemgedrag en trekken aan de lijn de uiting ervan.
Wat moet je doen bij een gedragsprobleem?
Zoek hulp! Hoe langer een hond het ongewenste gedrag kan uitvoeren, hoe moeilijker het wordt om het probleem op te lossen. Dus, hoe sneller je kunt ingrijpen, hoe beter.
Als je op tijd deskundige hulp inschakelt, heb je dus de meeste kans op succes op een redelijk snelle termijn. Wat trouwens absoluut niet wil zeggen dat hoe sneller iemand jouw probleem kan oplossen, hoe beter het is.
Trainers die wonderen beloven binnen een kwartier, een uurtje, dagdeel of dag zijn vaak Quick Fix-trainers waarbij het gedrag met zware correcties en angst wordt onderdrukt in plaats van opgelost.
Wat moet je niet doen bij een gedragsprobleem?
Vragen stellen op Facebook is niet het beste idee, want op Facebook heb je 20 honden 'professionals' die 20 verschillende adviezen geven. En daardoor weet je helemaal niet meer wat je wel en niet moet doen.
Je hebt ook geen idee welke mensen, die advies geven, welke opleidingen hebben gedaan, of niet. Ook kun je aan de hand van alleen een beschrijving geen perfect advies op maat geven.
Gedragstherapie
Gedragstherapie is bepaald probleemgedrag benaderen vanuit een ethologisch oogpunt. Dat wil zeggen dat je het gedrag wilt beschrijven en verklaren. Wat doet je hond en waarom?
Een gedragstherapeut zal dus gaan kijken naar de motivatiefactoren (waarom laat je hond juist dit gedrag zien in deze situatie?) en ook wat voor je hond op dat moment de bekrachtiger is waardoor hij dit gedrag blijft vertonen.
Vervolgens bedenkt een gedragstherapeut een behandelplan om het gedrag te kunnen veranderen of er mee te kunnen leven.
Een gedragstherapeut vinden
De naam gedragstherapeut wil ook niet altijd alles zeggen. Er zijn talloze mensen die zich zo noemen terwijl ze het niet zijn. Sterker nog, er zijn mensen die zich gedragstherapeut noemen terwijl ze geen enkele erkende opleiding op hondengebied hebben gedaan.
Er zijn mensen die zelf een opleiding tot gedragsdeskundige aanbieden, terwijl ze dat niet eens zelf zijn. Dit komt omdat de Nederlandse wetgeving dit toelaat. Check dus altijd de opleidingen van een gedragstherapeut voordat je er mee in zee gaat!
TIP
Op deze website van de NVGH (de beroepsorganisatie voor gedragstherapeuten met een degelijke opleiding) vind je een lijst van aangesloten gedragstherapeuten! En dan vraag je alsnog altijd eerst naar de werkwijze.
Soms gebeurt het dat een therapeut (al weet hij of zij dat het eigenlijk niet de beste manier is) toch gaat werken met dieronvriendelijke methodes zoals sliplijnen achter de oren of vanuit de dominantie-methodiek.