Hebben honden emoties?
26 februari 2021 
12 min. leestijd

Hebben honden emoties?

Hebben honden emoties? Dit is een boeiende vraag, waarbij de meeste hondenbaasjes direct zullen roepen “ja natuurlijk heeft mijn hond emoties!”. Mijn hond is blij als ik thuis kom, hij wordt boos als de hond van de buren staat te blaffen achter de schutting en hij is bang voor vuurwerk.

Maar wist je, dat er heel lang werd gedacht dat honden helemaal geen emoties kunnen voelen? Zelfs geen pijn? En dat het nu nog een lastig onderwerp is. Hebben honden nu wel of geen emoties, en zo ja, welke emoties zijn dat dan? En waarom is dit belangrijk om te weten?

Voelen honden emoties?

Ons lichaam maakt bepaalde stoffen aan als we emoties ervaren. Tegenwoordig zijn er methodes om de hoeveelheid van deze stofjes te meten en ook honden maken deze stoffen aan.

De meest bekende zijn; adrenaline, dopamine en oxytocine.
Adrenaline, maak je aan als je boos of angstig bent.
Dopamine, maak je aan als je blij en gelukkig bent.
Oxytocine, is de zogenaamde “liefdesstof” die maak je aan als je iemand in de ogen kijkt die je heel lief vindt. Ook wordt oxytocine aangemaakt door een moeder met een kind.

Het is dus duidelijk dat honden dezelfde stoffen aanmaken, waardoor je kan verwachten dat ze ook emoties voelen.

honden-en-emoties

Welke emoties kan je hond voelen

Volgens onderzoeken kunnen honden sowieso de volgende emoties voelen;

  • verlangen, frustratie, nieuwsgierigheid
  • woede, boosheid
  • angst, onzekerheid
  • lust, seksuele gevoelens
  • zorgzaamheid, “moederliefde”
  • paniek
  • spel en plezier

Er worden steeds meer onderzoeken gedaan naar het gedrag van honden en hun emoties. Van “honden voelen niets” tot aan “blijheid¨, ¨boosheid¨ en ¨angst¨ van de hond.  Het zal allemaal, maar het is wel een scala van verschillende emoties. En het kan zo zijn dat er nog meer emoties bij kunnen komen.

Weet jij hoe deze emoties er uit zien bij een hond?

Emoties van je hond begrijpen

Vaak vertellen mensen welke emoties volgens hun aanwezig zijn bij hun hond. Helaas slaan we hier nogal vaak de plank mis. Angst wordt heel vaak aangezien voor boosheid en frustratie voor blijheid. Waarom is het voor ons zo moeilijk om de emoties van onze hond te begrijpen?

Ik denk dat het Lassie-syndroom een heel groot onderdeel hiervan is. We zien een hond op tv die aangeleerde opdrachten uitvoert en door het verhaal koppelen we daar emoties aan zoals, “behulpzaamheid” en “plichtsgevoel”.

Soms vertroebelen je eigen verwachtingen ook het beeld die je van je hond hebt. Een veelvoorkomend voorbeeld hiervan is, een hond die uitvalt uit onzekerheid terwijl de baas graag wil geloven dat zijn hond hem beschermt.

hoe-voelt-je-hond-zich



Wat voelen honden

Ik ben ervan overtuigd dat honden feilloos kunnen voelen hoe jij je voelt tegenover je hond. Het is altijd lachen als mensen vertellen dat een “hondentrainer” tegen hun heeft gezegd: “je moet gewoon net doen alsof je niet bang bent”.

Zo’n trainer werkt met honden en denkt dat een hond niet merkt dat jij doet alsof? Dat vind ik heel bijzonder…
Een ander mooi voorbeeld, iemand die net doet alsof hij jouw hond leuk vindt, terwijl hij hem eigenlijk helemaal niet leuk vindt. Hij wil gewoon punten scoren bij jou. En welk hondenbaasje vindt nou iemand leuk, die jouw hond niet leuk vindt…? Maar het leuke is dat je hond dit direct door heeft.

Hoe harder die persoon zijn best doet met “brave lieve hond, kom maar”… hoe meer afstand je hond neemt.
Honden zijn echt heel erg goed in het lezen en interpreteren van onze lichaamstaal. Je kan een hond echt niet zomaar voor de gek houden.

Emoties van je hond herkennen

Om de emoties van je hond te kunnen herkennen en begrijpen, is het heel belangrijk dat je een beetje kennis hebt van de hondentaal. Ook is het belangrijk om je eigen gevoelens even opzij te leggen. Dat jij ergens bang voor bent, wil niet automatisch zeggen dat je hond daar ook angstig voor is. Denk aan NIVEA (Niet Invullen Voor Een Ander).

Dat we onze eigen emoties projecteren is goed te zien in een bekende film. Daarin zag je een malamute/husky op een grafsteen liggen en hij was aan het “huilen”. Miljoenen mensen gingen mee huilen, want het was zeker weten een hond die in de rouw was om zijn lieve overleden baas. Maar wat was er nu daadwerkelijk aan de hand? De hond had een aanval van reverse sneezing. Als iemand de hond even had laten slikken, dan was het zo over geweest.

zijn-honden-schuldbewust

Gevoelens van je hond


Waarom is het dan belangrijk om te weten wat je hond wel of niet kan voelen? Moet je dan overal rekening mee houden en ook met zijn emoties? Oppassen dat je zijn gevoelens niet kwetst?

Nee. Net als met kleine kinderen, soms moet een hond gewoon iets, zoals een prik krijgen bij de dierenarts, ongeacht zijn gevoelens op dat moment. Maar buiten de noodsituaties kan het geen kwaad om wat meer naar je hond te kijken. Kijk gewoon eerlijk naar je hond. Als hij geen angst laat zien, is het er ook niet. Soms ziet een mens ook wat hij wil zien en niet wat er daadwerkelijk gebeurt.

Als jij je hond de keuze geeft om te laten zien hoe hij zich voelt, leer je uiteindelijk je hond veel beter kennen. En kan je veel beter zijn gedrag veranderen als dat nodig is. Je kan dus probleemgedrag voorkomen of het sneller en makkelijker oplossen, als je maar begrijpt welke onderliggende emoties meespelen.

Waarom we emoties van honden verkeerd inschatten

Daar zijn dus verschillende redenen voor.
Een is het zogenaamde Lassie-syndroom; we willen graag heldhaftigheid, plichtsbesef, nobelheid  richting ons zien vanuit onze hond.
Een tweede fout die we maken is dat wij onze eigen emoties projecteren op onze hond (zoals in de film waarbij de hond op het graf “huilde”.)

Een andere oorzaak is het feit dat wij niet de moeite doen om de taal van onze honden te leren. Veel verder kijken dan “als een hond kwispelt, is hij vriendelijk¨ en ¨als hij gromt, is hij vals” komen we niet (en deze stellingen kloppen trouwens ook niet echt…). Het is als het ware alsof wij alleen maar 3 woorden Russisch kennen, een lezing in het russisch volgen en toch nog zeggen dat we precies begrijpen wat er wordt uitgelegd.

Lichaamstaal van onze honden beter begrijpen is dus een goedehulpmiddel om hun emoties te kunnen inschatten!

emoties-en-probleemgedrag

Hebben honden emoties net als wij

Dat is een goede vraag. De basale emoties; angst, agressie, zorgzaamheid en blijheid zijn wel vergelijkbaar. Maar daarnaast hebben wij mensen een breed scala aan emoties die bij dieren minder aanwezig of helemaal afwezig zijn. Een deel van de emotionele ontwikkelingen gaat gepaard met opvoeding.


Wij mensen leren vanaf dat we kind zijn bepaalde normen en waarden. Als je kinderen geen menselijke opvoeding zou geven, dan zou er veel minder verschil zijn in het gedrag van honden of andere dieren en mensen. En zouden de emoties van deze mensen ook veel primitiever zijn.

In een moderne cultuur worden de menselijke emoties ook geprikkeld en vergroot door de media. Wij mensen denken na over onze emoties, wij werken er aan om onze emoties onder controle te houden en we doen soms ook alsof we iets voelen wat we niet voelen.

Kennen honden liefde

Liefde is als het ware een stijging van bepaalde hormonen waaronder oxytocine en het komt zowel voor bij mensen als bij honden. Als ik kijk naar een moederhond met haar puppy’s, is het eerste woord dat in mij opkomt, ¨liefdevol¨. Ook in de relatie tussen een baas en zijn hond komt naar mijn idee echte liefde naar boven.

Niet vergeten, ook bij mensen is liefde veel meer dan alleen de liefde voor je partner. Wij houden ook van onze ouders, onze kinderen, onze vrienden en onze dieren. Allemaal liefde, maar het is allemaal anders. Bij mensen spelen soms ook nog de verwachtingen van de omgeving mee. Mogen we houden van wie we houden?

Daar zijn de dieren dan wel weer heel eerlijk over. “Net doen alsof” is iets wat honden niet kunnen. Gelukkig maar!

probleemgedrag-en-emoties

Kan een hond zich schuldig voelen

Nee, niet zoals wij dat doen.
Een hond heeft niet het besef van ¨goed¨ en ¨fout¨ zoals wij dat hebben. Dat jij een boterham onbeheerd achterlaat op de tafel en naar het toilet gaat, is voor een hond duidelijke taal. Jij wil dat broodje niet meer en hij kan dat prima opeten. Voor een hond is dat normaal gedrag en gericht om te overleven. Niet om te zeggen “ik neem jouw broodje, want ik wil de baas zijn over jou”.

Het is niet waar dat honden bewust “stout” zijn om vooral jou te pesten of om jou te domineren.
Natuurlijk kan je je hond leren om je boterham niet van de tafel te pakken, maar dan pakt hij het dus niet uit beleefdheid, maar omdat hij dat heeft geleerd.

Een veel voorkomende situatie waarin wordt geroepen “zie je wel, hij weet dat hij stout is geweest” is wanneer de baas thuis komt. En ja hoor, er is weer eens iets gesloopt. Let wel, je hond sloopt omdat zijn gevoelens ergens tussen paniek, angst en frustratie schommelen. En niet om jou te pesten. En nee, de blik van “schuldbewustheid” is gewoon van angst.

Emoties als oorzaak van probleemgedrag

Vroeger werd er gedacht dat dieren geen emoties hebben, er werd zelfs vrij lang aangenomen dat dieren geen pijn voelen. Tegenwoordig weten we gelukkig dat er ook bij dieren een grote diversiteit aan emoties aanwezig zijn.
Vraag jezelf wat vaker af “hoe voelt mijn hond zich?”.  Zou een emotie de reden zijn voor zijn gedrag?

Hierboven heb ik al uitgelegd dat emoties zoals, paniek en angst vaak een reden zijn voor het slopen wanneer een hond alleen wordt gelaten. Misschien blaft je hond wel erg veel, niet uit waakzaamheid, maar uit nervositeit. Misschien is het plassen in je keuken geen opstandigheid, maar onzekerheid.

Een hond die zich goed voelt, zorgt voor een blij baasjes.
Een win-win situatie dus!

Heb je hulp nodig?

Wil je hulp in het herkennen van stress bij je hond? Je hond beter leren begrijpen? Hulp bij het opvoeden van je puppy? Of met training van je puber of herplaatser?

Wij hebben bij LOCA een ruime keuze in cursussen. Een mega gezellige community met veel leerzame video’s en artikelen. En de mogelijkheid tot het krijgen van individuele begeleiding bij echt alle hondenproblemen!

Deze blog delen?

We hebben deze blog geschreven om zoveel mogelijk kennis met hondenbezitters te delen. We willen ervoor zorgen dat zoveel mogelijk honden de best mogelijke band met hun baas krijgen.

Onze missie is het vergroten van het hondenwelzijn door het delen van kennis en om hondenbezitters met elkaar in contact te laten komen.

Wij vinden het daarom helemaal geweldig als je deze blog deelt via onderstaande buttons.

Kopiëren en plakken van deze blog of gedeeltes ervan mag niet zonder toestemming.

Over de schrijver
Minna is kynologisch instructeur en begeleidt wekelijks diverse mensen met hun honden. Geen probleem is haar te gek! Met haar eigen honden doet ze van alles (van pakwerk tot "aaihond") Ze is daarnaast speur- en reddingshondengeleider, loopt op het hoogste niveau behendigheidswedstrijden en dogdancewedstrijden. Ze is samen met Eline, het vaste gezicht van Van Maanen LOCA en geeft bij Van Maanen Vakantiehuizen wekelijks workhops en individuele begeleiding. Ook kun je haar kennen van stichting Dutch Celldogs, daar werkt ze als instructeur. Je kunt dus gerust zeggen dat haar hele leven draait om honden!
Reactie plaatsen