Kan een hond jaloers zijn? Feiten en misverstanden

Mijn hond is jaloers op onze baby... onze hond is jaloers op onze andere hond... als ik mijn partner een knuffel geef, wordt onze hond jaloers.
Maar kunnen honden echt jaloezie voelen? En als het geen jaloezie is... wat is het dan wel?

Wat is jaloezie?

Jaloezie is een emotie die ontstaat uit het gevoel dat iemand anders iets heeft (zoals bezit, aandacht of een relatie) dat jij wilt, of uit angst om iets kostbaars te verliezen aan een ander. Het wordt vaak ervaren als een mix van onzekerheid, verdriet, boosheid en angst.

Kan een hond dan jaloezie ervaren?

Als je kijkt naar de definitie van jaloezie, weten we al dat honden de emoties onzekerheid, verdriet, boosheid en angst kunnen ervaren. Honden kunnen ook dingen willen, zoals aandacht en bezit. Het verschil met jaloezie zoals wij mensen het ervaren, zit in het tijdsbestek. Een hond reageert op wat een ander op dat moment heeft en wat hij kan waarnemen. Het abstracte jaloezie kent een hond niet. Hij kan niet boos of verdrietig zijn omdat jij gisteren de hond van de buren een kluifje gaf en hem ook nog eens een aai over de bol gaf.

Jaloers gedrag

Welk gedrag zien we dan als jaloezie? Dat kan van alles zijn! Bijvoorbeeld:

• Piepen wanneer je een ander dier in je huis eten geeft
• Blaffen wanneer een kind aandacht krijgt
• Opspringen of tussendringen wanneer je je partner een knuffel geef
• Grommen wanneer je een andere hond aanhaalt
  
  Het gedrag is dus niet prettig en kan escaleren. Grommen en blaffen kunnen uitgroeien tot happen en bijten.

Hoe ga je om met jaloers gedrag?

Jaloezie wordt gelukkig veroorzaakt door een duidelijke prikkel, zoals aandacht of eten geven aan een ander. Dat maakt het oefenen en ombuigen van het gedrag makkelijker! Je kunt de prikkel veroorzaken — zelfs in meer of mindere mate van intensiteit — gevolgd door het vragen van gewenst gedrag en uiteraard een beloning.

Jaloers gedrag corrigeren

Correcties zoals stem verheffen, duwen, een tik geven met hand of voet of lijncorrecties zijn niet aan te raden. Dit maakt het probleem erger, omdat je nog meer negatieve gevolgen koppelt aan de prikkel. Hierdoor kan onzekerheid doorslaan naar agressie, met alle gevolgen van dien. Daarbij beschadig je je relatie met je hond door overmatige correcties.

Wat moet je dan doen?

We nemen even een voorbeeld: jouw hond gaat piepen en blaffen wanneer je jouw nieuwe vriend aandacht wilt geven, zoals lekker knuffelen.
Als eerste ga je je hond gedrag aanleren dat je graag wilt dat hij doet wanneer jullie met elkaar knuffelen. Ik neem nu als voorbeeld de oefening "plaats".
Het doel is dus dat als jij zegt "plaats", jouw hond vrolijk en gemotiveerd naar zijn mand rent en daarin gaat liggen. Dit gedrag beloon je uiteraard royaal!

Knuffelen toevoegen

Nu kan jouw hond dus het gewenste gedrag zonder de prikkel van knuffelen, maar wel op stemcue. Je gaat vervolgens met je partner tegenover elkaar staan, op een metertje afstand, handen thuis, en je vraagt de hond "plaats". Lukt het? Superbeloning! Lukt het niet, vergroot dan de afstand tussen jou en je vriend. Als het lukt, ga je rustig de afstand verkleinen, armen omhoog houden, elkaar aanraken, en als jouw hond helemaal feilloos naar de plaats kan lopen wanneer jullie elkaar een knuffel geven, gaan we een stapje verder.

Prikkel wordt cue

Eigenlijk wil je dat je hond zelfstandig het "plaats"-gedrag gaat aanbieden wanneer er geknuffeld wordt. Nu ga je eerst je armen om elkaar doen, en dan pas geef je de cue "plaats". Uiteraard elke keer ontzettend goed belonen!
Wanneer je dit vaak herhaalt, zie je op een bepaald moment dat je hond al richting de plaats kijkt of beweegt voordat jij "plaats" zegt. Dan ga je bij de knuffel gewoon even wachten. Gaat je hond richting de plaats? Beloon hem dan nog beter dan anders!

Veiligheid

Wanneer er kinderen in het spel zijn, bijvoorbeeld in situaties waarin een hond gromt, blaft of hapt naar een baby, is veiligheid echt prioriteit nummer één.
Werk dan altijd met dubbele veiligheid; bijvoorbeeld kind in box en hond aangelijnd, of hond achter een hekje en kind in een stoeltje.
Nooit, maar dan ook nooit, hond en kind zonder toezicht en veiligheidsmaatregelen bij elkaar laten. De meeste bijtincidenten betreffen een kind en hond uit het eigen gezin, waar mensen gewoon bij staan. Neem geen risico’s!