Kunnen honden dromen, en zo ja, hoe dromen ze? Herbeleven ze gebeurtenissen uit het verleden, of zijn hun dromen ook abstract zoals bij mensen? Wat weten we eigenlijk over hondendromen?
Je hebt je hond vast wel eens zien dromen... zijn ogen bewegen achter de oogleden, hij maakt geluidjes en zijn poten trappelen. Waar droomt hij dan over?
Wat zijn dromen?
Dromen zijn vaak herbelevenissen van nieuwe informatie en activiteiten die een individu heeft meegemaakt. Dromen vinden uiteraard altijd plaats tijdens de slaap, en slaap is extreem belangrijk voor het welzijn. Slaapgebrek kan ernstige fysieke en mentale problemen geven, zowel bij mensen als dieren.
Veel van de belevenissen en informatie die je hond meemaakt als hij wakker is, worden verwerkt tijdens het dromen. En als je hond niet in slaap kan komen, wordt er dus veel informatie niet verwerkt. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor zijn gedrag.
Verschillende slaapfases
Wanneer honden gaan slapen (en dat geldt ook voor mensen) komen ze eerst in een SWS slaap. Hierin zijn de hersenen niet zo actief meer, maar het lichaam is nog wel actief, nog niet alle spieren zijn in rust. In deze fase van slaap wordt je hond heel snel wakker.
Later komt hij in de REM slaap. Nu is het lichaam meer uitgeschakeld, maar de activiteit in de hersenen neemt toe. Na ongeveer 20 minuten gaan zijn ogen snel heen en weer bewegen achter de oogleden, de ademhaling is oppervlakkig, hij kan piepen, en de poten bewegen snel heen en weer.
Hond vs mens
Door neurowetenschappelijk onderzoek bij mensen en honden tijdens hun slaap, weten we nu dat de slaapsystemen en hersengolven tijdens de slaap bij honden erg vergelijkbaar zijn met die bij mensen. Maar waar wij mensen beschikken over abstracte fantasie, heeft een hond deze niet.
Het is dus aannemelijk dat je hond niet droomt van een leven op een tropisch paradijselijk eiland (mits hij daar natuurlijk al woont), of droomt over hoe zijn leven zou zijn als kasteelhond in de middeleeuwen.
Hij droomt waarschijnlijk over de wandeling in het bos eerder op de dag, of over dat heerlijke kluifje dat hij in zijn mand oppeuzelde.
Verschillende honden, verschillend dromen
Volgens onderzoeken dromen grote en kleine honden anders, en ook de leeftijd van je hond speelt mee in zijn slaapritme. Puppy's slapen uiteraard heel veel, en ze moeten ook veel dromen omdat alles wat ze meemaken tijdens het wakker zijn, nieuw voor ze is. Puppy's hebben dus enorm veel informatie te verwerken.
Ook is gebleken dat een klein ras, zoals een toypoedel, misschien om de 10 minuten droomt, en een groter ras, zoals een labrador, misschien maar eens per uur, of anderhalf.
Aan de andere kant duurt de droom van de toypoedel gemiddeld maar 1-5 minuten, terwijl de labrador wel 10 minuten aan een stuk droomt.
Ongestoord slapen
Ongestoord slapen om in de REM slaap te komen en lang genoeg er in te zijn om te kunnen dromen, is dus erg belangrijk voor een hond. Zorg er dus voor dat je hond een rustige, prikkelarme slaapplaats heeft en dat niemand je hond onnodig gaat wakker maken!
Als je een slapende hond toch wakker moet maken, doe dat dan door zijn naam te noemen. Er gebeuren enorm veel bijtincidenten bij het storen van een slapende hond, dus het is ook erg belangrijk dat kinderen leren om slapende honden met rust te laten.
Hebben honden nachtmerries?
Niet zoals wij mensen die hebben. Wij hebben soms ook nachtmerries die puur fantasie zijn. Soms beleven we in onze nachtmerries ook traumatische gebeurtenissen van lange tijd geleden. Zoals een auto-ongeluk, een ruzie, een angstaanjagende situatie op straat.
Bij honden kan het dus wel zo zijn dat ze een enge gebeurtenis herbeleven, maar het is aannemelijk dat deze gebeurtenis wel recent moet zijn, of er moet iets in de omgeving zijn met een link naar de gebeurtenis. Bijvoorbeeld... je hond is aangevallen door een andere hond, hij slaapt, en hoort in de verte het geblaf van een andere hond.
Dit zijn aannames gebaseerd op het cognitieve vermogen van een hond, we kunnen onze helaas honden niet vragen hoe en waarover ze precies dromen!
Onderzoek naar dromen
Onderzoek naar dromen van dieren werd eerst veel gedaan bij ratten. Maar er is ook onderzoek gedaan bij honden. Eerst even wat info: in de hersenen heb je een onderdeel, namelijk de pons, die ervoor zorgt dat je lichaam in de REM slaap wordt geremd. Als je dus droomt over hardlopen, zul je niet uit je bed springen en sprintjes gaan trekken.
Bij honden werkt de pons precies hetzelfde. Puppy's en oudere honden bewegen dus meer in hun slaap omdat de pons bij puppy's nog in ontwikkeling is, en bij oudere honden kan deze zwakker worden.
Tijdens het onderzoek werd de pons uitgeschakeld, zodat de honden (uiteraard in een veilige omgeving!) konden doen waar ze over droomden.
Rasgebonden dromen
De honden in het onderzoek deden hondendingen die ze ook deden als ze wakker waren. Honden lieten dus geen gedragingen zien die ze anders ook niet zouden laten zien.
Opvallend was de uiting van ras-specifiek gedrag... een slapende pointer die in zijn dromen veel gaat voorstaan, een terriër die al slapend graaft, een retriever die een onzichtbare bal apporteert of een border collie die ook in zijn dromen bezig is met de schaapskudde.
Dit geeft nog eens aan hoe belangrijk het is dat honden activiteiten mogen doen die bij hun ras passen!