Een hondengevecht, hoe kan ik dat stoppen?
02 maart 2021 
20 min. leestijd

Een hondengevecht, hoe kan ik dat stoppen?

Een hondengevecht stoppen…hoe dan? Wat moet je eigenlijk doen als je hond wordt aangevallen? En hoe voorkom je bijtincidenten?

Een hondengevecht is iets dat je nooit mee wilt maken. Honden zijn levende wezens en helaas kunnen ze dus ook ruzie krijgen. Gebeurt dat, dan wil je het gevecht zo snel mogelijk stoppen, met zo min mogelijk gevaar voor alle betrokkenen en de omgeving. Dat is echter makkelijker gezegd dan gedaan.

Wanneer honden echt serieus een gevecht aangaan, dan is de kracht, snelheid en felheid indrukwekkend. Je hebt gevechten die ontstaan tussen twee honden na opbouw van spanning, waarbij dus beide honden in de aanval gaan. Een hondengevecht kan ook ontstaan uit een spel dat ontspoort. En soms komt er uit het niets een hond die opeens een andere hond grijpt.

Hoe een ruzie ontstaat, heeft invloed op wat de beste oplossing is om het hondengevecht te beëindigen.

honden maken ruzie

Wat moet ik doen om een hondengevecht te stoppen??

Een situatie die je dus echt nooit mee wilt maken, maar helaas, het gebeurt af en toe.
Je leest echt de meest uiteenlopende adviezen als je op zoek gaat naar een oplossing… een greep uit deze adviezen;

  • Een emmer water over je honden gooien
  • Een jas over je honden gooien
  • Aan zijn staart trekken
  • Trekken aan zijn achterpoten
  • Een vinger in zijn anus steken
  • Je honden laten uitvechten
  • Zelf weglopen
  • Je hond(en) ‘wurgen’

Hoe handel je het beste bij een bijt-incident?

De meeste mensen doen in veel gevallen helemaal niks. Dit is lang niet altijd laksheid, maar kan ook het gevolg zijn van totale verrassing en shock en/of echt niet weten wat te doen. Soms kan iemand ook niet ingrijpen door een eigen handicap bijvoorbeeld. Sommige mensen gaan heel druk schreeuwen, slaan en schoppen. Dit is ook niet altijd even handig. Kinderen kunnen uiteraard helemaal niks doen als ze geconfronteerd worden met een hondengevecht; daarom zou je ook nooit kinderen met de verantwoordelijkheid op moeten zadelen. Altijd dus samen met de ouder(s) je hond uitlaten.

Twee soorten hondengevechten

Honden vechten eigenlijk in twee verschillende vormen. Tijdens sommige vechtpartijen maken honden heel veel geluid. Ze grommen, blaffen en krijsen dan. Je ziet en hoort de tanden op elkaar klappen en er vliegen plukken haar in het rond. Je honden draaien op, over en om elkaar heen. Dat gaat zo snel dat je met je ogen nauwelijks kunt volgen wat er gebeurt.

Raar maar waar, dit is eigenlijk minder akelig dan een hondengevecht waar je honden, of één van je honden, veel stiller is. Als één van de vechters de andere hond echt beet heeft en blijft vasthouden, schudden en duwen… dan kan het zelfs zo zijn dat de andere partij dat niet overleeft.

We zetten alle mogelijkheden op een rijtje en kijken naar welke reactie in de verschillende situaties het beste is, want er is niet slechts één oplossing die altijd het beste werkt.

honden vechten met elkaar



Schreeuwen, schoppen en slaan

Dit is wat de meeste mensen doen. Je kunt bij een dreigend of beginnend hondengevecht met stevige stemcorrectie nog iets bereiken, maar wanneer je honden eenmaal echt flink aan het vechten zijn, werkt het als olie op vuur. Wanneer je gaat slaan of met je handen tussen je honden probeert te komen, is de kans groot dat je handen gewond raken. Niet doen! Als je goed in je hand gegrepen wordt, kun je helemaal niets meer.

Bij een beginnend gevecht of een hondengevecht waarbij je honden tussendoor loslaten, kun je nog proberen om bijvoorbeeld een tuinstoel, een grote tak, of iets dergelijks te gebruiken om de honden te laten stoppen.

Hetzelfde gevaar dat je zelf wordt gebeten, geldt ook bij schoppen. En dat schoppen zou dan echt heel hard moeten gebeuren wil het effect hebben. Dat kan dan weer veel ernstigere gevolgen hebben dan een schermutseling tussen twee honden. Gescheurde organen, gebroken ribben, een ontwrichte kaak… een stevige schop kan vreselijke gevolgen hebben. En eigenlijk kan de hond er meestal niet zoveel aan doen; de eigenaar heeft de hond op dat moment niet aangelijnd of terug geroepen, dus de enige die een “schop verdient”, is de baas.

Per ongeluk

Ik maakte het laatst zelf mee, onze puberhond glipte uit de halsband toen ze de auto in moest en liep lekker uitdagend weg. Net op dat moment kwam een man met aangelijnde beagle de bocht om en onze puber ging daar ruzie maken. Uiteraard gaf de man haar een mega harde schop (en dat begrijp ik ook helemaal), maar zij bleef liggen en hapte naar adem. Achteraf viel het gelukkig wel mee op het fysieke vlak.

Alleen reageert mijn hond nu dus enorm fel op bewegende benen en wil ze er het liefst in bijten. Had deze man bij het benaderen gewoon meteen met zijn stem gecorrigeerd, dan was mijn hond terug gelopen. Dat kon hij uiteraard niet weten, maar moraal van het verhaal is; probeer altijd eerst gewoon met je stem je hond terug te sturen, luid en duidelijk, maar ga niet hysterisch gillen.

emmer water bij hondengevecht

Een emmer water over je honden heen gooien

Ja, dit kan helpen als je hond(en) gevoelig is voor water. En… als je een emmer water bij de hand hebt, wat meestal niet het geval is. (Ik zie tenminste vrij weinig mensen in de bossen of parken met een emmer water in de ene hand en de lijn van hun hond in de andere hand ;-)).
Het kan dus een prima optie zijn, maar niet altijd praktisch en sommige honden vinden juist die verkoelende plensbui over zich heen alleen maar fijn. Maar heb je wel een emmer water bij de hand, dan is het zeker de moeite waard om dit eerst eens uit te proberen!

Een jas over je honden heen gooien

Het idee hierachter is, dat je honden, doordat het donker wordt, gedesoriënteerd raken en stoppen met vechten. Dit kan het geval zijn als het gevecht niet al te heftig is. Maar is de ruzie echt serieus, dan zal de jas alleen zorgen voor eventueel ‘verhappen’, dus je krijgt juist meer wondjes.

Bij hele kleine honden kan het beter werken omdat de jas (of een deken of wat voor kleed dan ook) dan meer over je hondje heen gaat hangen.

En voor sommige honden maakt het helemaal niks uit, vast is vast, met of zonder jas.

Aan zijn staart trekken

Vooropgesteld dat je hond een staart heeft, is deze niet altijd makkelijk vast te pakken. Honden draaien en bewegen echt enorm snel als ze in een gevecht zitten. En de staart geeft niet de beste grip. Vooral bij kortharige honden is het sowieso vaak een probleem om ze ergens vast te pakken.

Daarbij is het ook nog eens zo, dat zou je hard aan de staart trekken, dan trek je ook aan de rest van je hond, waardoor de bijtwond nog meer open kan scheuren. Ook is het mogelijk dat je hond dan loslaat… en zich omdraait en degene die de staart vast heeft, flink bijt.

Dit doet je hond omdat zijn staart een hele gevoelige plek is. Doordat je hond een pijnprikkel aan de staart krijgt, kan je hond dus grijpen naar degene die zijn staart vast heeft.

Terriërs werden van oudsher bij de jacht aan hun staart uit een dassen- of vossenhol getrokken, zonder dat ze hun prooi dan loslieten. Je terriër zal dus bijvoorbeeld niet snel loslaten in een hondengevecht als jij hem bij zijn staart vastpakt.

mijn hond is aangevallen

Trekken aan zijn achterpoten

Ook hier loop je het risico dat als je hond blijft vasthouden, (en dat doen honden die echt serieus aan vechten zijn) je de verwondingen alleen maar erger maakt. En net als bij de “trekken-aan-de-staart-oplossing”, is het risico aanzienlijk dat wanneer je hond zich omdraait, jij getrakteerd wordt op een paar lelijke bijtwonden.

Ook is de kans op rugletsel of een knieblessure iets waar je over moet nadenken. Je moet je afvragen wat erger is, een paar hechtingen vanwege de vechtpartij of een knieoperatie…

Een vinger in zijn anus steken

Ja, dit kan helpen. Maar dan moet je hond natuurlijk eerst aardig stil staan en moet je zijn staart al vast hebben. Een hond die loslaat bij deze handeling, zal meestal ook loslaten als je aan zijn staart trekt. En ook in dit geval kun je zelf bijtwonden oplopen omdat je je hond van achteren ‘aanvalt’. Zo ziet je hond dat dus en hij kan in een reflex omdraaien en bijten. Niet erg makkelijk uitvoerbaar dus en ook niet heel veilig.

Je honden laten uitvechten

Meestal is dit niet een heel handige oplossing. Vooral ook een heel slecht idee als het gaat om twee honden waarbij één hond veel groter en sterker is dan de andere. Of wanneer je hond opeens uit het niets wordt aangevallen. Voorstanders van deze oplossing zijn meestal eigenaren van grote, sterke honden die het gevecht makkelijk zouden kunnen winnen.

Laten uitvechten kan soms wel een optie zijn als het hondengevecht gaat tussen twee honden die met elkaar leven en nog lang samen verder moeten leven, het niet om twee teven gaat en het hondengevecht niet serieus genoeg is. De vraag is of je dan wel over een “hondengevecht” praat of over een pittige woordenwisseling.

Als je oudere hond dus een correctie uitdeelt aan je puberpup, dan kun je gerust nog denken ‘laat maar gaan’. Of wanneer een teef een opdringerige reu even op zijn plek zet.

In de meeste gevallen zorgt de optie “laten vechten” voor een enorme adrenalinekick en flinke verwondingen. In 99% van de gevallen dus niet doen!

wat als je hond gebeten wordt

Zelf weglopen

Soms loopt een eigenaar weg als zijn hond in een gevecht raakt en vraagt jou dan ook om weg te lopen. Wanneer het meer om een woordenwisseling gaat dan om echt vechten, dan kan dit helpen. Vaak kan dit in de aanloop naar een ruzie een goede optie zijn.

Nadeel is, dat als het echt serieus gaat worden, jij zelf aardig ver weg bent. En dat is dan weer onhandig, want als je dan wel moet ingrijpen, duurt het langer voordat je er bij bent.

Weglopen doe je hoe dan ook nooit als jouw hond plotseling wordt aangevallen!


Je hond(en) ‘wurgen’

Dit klinkt natuurlijk als het aller-aller ergste dat je kunt doen. Maar, bij een serieus hondengevecht is dit min of meer de beste optie om een knokpartij te stoppen met zo min mogelijk gevaar voor je honden en voor jezelf.

Als je honden een halsband om hebben, steek dan je hand onder de halsband (je hele hand, niet alleen twee vingers, die wil je namelijk niet breken), van de rug richting de kop. Pak de halsband stevig vast en probeer de halsband te draaien. Probeer je hond zo stil mogelijk te houden, als het kan, klem dan je benen aan beide kanten om je hond. Niet aan de hond trekken, hooguit een heel klein beetje optillen.

Je hond wordt dan wat drukker en zijn hoofd zal schudden. Probeer dit te beperken. Daarna verslapt je hond als gevolg van zuurstofgebrek. Meteen wanneer je hond loslaat, stap je achteruit en laat je de halsband iets losser worden.

Langdurig zuurstofgebrek is ook gevaarlijk, dus probeer zo snel mogelijk te zorgen voor een veilige afstand.

Heeft je hond geen halsband om, dan kun je een riem onder de hals door halen en er dan een lus er van maken. Deze trek je zo strak mogelijk.

In beide gevallen probeer je je handen zo dicht mogelijk bij je hond te houden, dan heb je meeste controle en zijn je handen minder kwetsbaar.

vechtende honden uit elkaar halen

Hoe voorkom ik een hondengevecht?

De beste oplossing is natuurlijk om een gevecht te voorkomen, maar hoe doe je dat? Soms lukt het gewoon niet.

Ik heb het ooit mee gemaakt met een puppy. We waren langs de weg aan wandelen met onze puppy aangelijnd. Opeens riep iemand achter ons ‘pas op, hij bijt’. Op het moment dat ik me omdraaide om te kijken waar het over ging, dook een enorme dog bovenop mijn puppy. Hij greep hem bij zijn buik en begon te schudden. Tegen de tijd dat de dog mijn puppy los had gelaten, lag zijn hele buik open. Hij heeft het overleefd, maar had wel 13 jaar lang een hekel aan zwarte, grote honden. En daarnaast krijgt het vertrouwen dat je hond in jou heeft een enorme dreun.

Risico’s vermijden

De eerste stap is natuurlijk het vermijden van onnodige risico’s. Houd dus gepaste afstand tot andere honden en hun baasjes, tenzij je ze natuurlijk al kent en je hond goed met ze op kan schieten.

In groepjes is een hondengevecht minder waarschijnlijk, maar als dat een keer gebeurt, zijn de gevolgen vaak heel ernstig omdat alle honden zich er dan in storten.

Dus, zorg voor veiligheid en laat je hond niet zomaar naar alle andere honden toe gaan, al is je eigen hond supervriendelijk. Niet elke hond zit er op te wachten!

Wanneer je langs een erf of een tuin loopt met honden achter een hek of schutting, neem je hond dan kort aan de lijn/aan de voet mee, waarbij je zelf tussen je hond en het hek loopt. Laat je hond de andere hond op het erf niet provoceren door ze te laten snuffelen aan het hek of ze er tegen aan te laten plassen. Loop gewoon door. Ga ook niet zelf tegen de honden achter het hek praten.

agressieve honden vermijden

Leer hoe je je hond kunt ‘lezen’ (en ook andere honden)

Lichaamstaal van honden zegt veel. Een hond die frontaal op je af komt, met zijn staart omhoog, oren naar voren en opgetrokken lip, kan van plan zijn om aan te vallen.

Maar het kan ook een hond zijn met een krulstaart en opstaande oren van nature, zoals bij een Akita. Sommige honden ‘lachen’, met andere woorden ze trekken hun lip op, maar niet omdat ze agressie tonen. Deze gedraging komt veel voor bij dalmatiërs, maar ik heb het ook meegemaakt bij Hollandse herders en golden retrievers en een aantal andere rassen en kruisingen.

Een hond die luid blaft, is meestal niet van plan om een echte aanval in te zetten, maar sommige honden doen het wel.

Er zijn dus geen eenduidige signalen die aangeven wanneer er wel gevochten gaat worden en wanneer niet. Hoe meer je gaat kijken naar je hond(en), hoe meer je leert te herkennen wanneer iets goed gaat en wanneer niet.

Bescherm je hond

Wat mij het meeste verbaast en opvalt, is dat eigenaren hun hond vaak bestraffen wanneer deze wordt benaderd door een andere hond.  Jij, als eigenaar, moet er zijn voor je hond, jij moet ervoor zorgen dat je hond niet lastig gevallen wordt door andere honden. Als je daarin faalt, zal je hond zelf proberen om de indringer weg te jagen. En als hij dan uitvalt, dan corrigeer je hem? Nogal krom, niet?

Hoe bescherm je je hond dan?

Dat ligt natuurlijk aan je hond. Een dwergteckel van 3 kilo kun je makkelijk optillen en buiten bereik van een andere hond verstoppen. Met met een dog van 50 kilo gaat dat natuurlijk niet.

Dus ja, je MAG een hond optillen als je hem wil beschermen. Laat niemand je iets anders wijs maken. Misschien til je je hond onnodig veel op, maar ‘better safe than sorry’.

bijtincident voorkomen

Een aanvallende hond stoppen

Je kunt altijd proberen om de “aanvaller” (ook al wil hij misschien alleen maar spelen…) weg te jagen door een stevige stem op te zetten en met een duidelijk armgebaar van je af te wijzen.

Je kunt ook met een lijn “propelleren” om zo een grens te creëren tussen jullie en de opdringerige vreemdeling.

Wat ook vaak werkt, is om een bus goedkope haarlak of erg stinkende deodorant op zak te hebben en deze richting de aanstormende hond te spuiten. Vaak doet de vieze geur de hond in ieder geval afremmen en dan is de hond misschien ook weg te jagen met je stem. En ja, waarschijnlijk krijg je daarna dan de volle laag van de baas van de aanvaller, maar beter dat, dan een akelig hondengevecht…

TIP: Leer je hond om op commando achter je te gaan staan! 

Hoe leer ik mijn hond dat aan? Deze (en veel andere supernuttige oefeningen!) vind je in onze LOCA cursussen

Heb je zelf een hond die een andere hond wilt grijpen?

Stel,  je hebt je hond aan de lijn en er komt een niksvermoedende pup richting jouw hond gelopen? In deze situatie zou ik een handjevol lekkers naar de pup gooien, zo ver mogelijk. Daarna zou ik proberen de afstand tot de pup zo snel mogelijk vergroten wanneer hij het lekkers aan het opeten is.

Ja, ik heb de puppy beloond voor gevaarlijk gedrag (ongevraagd naar andere honden en mensen toe lopen), maar met puppy’s wil ik nooit het risico nemen dat ze echt bang worden voor vreemden.

Muilkorftraining en je hond onder controle hebben, zijn uiteraard onmisbaar voor een hond met agressieproblemen.

Heb jij wel eens te maken gehad met een hondengevecht? Weet je nog wat de aanleiding was? Laat het in de reacties weten.

Heb je hulp nodig?

Wil je hulp in het herkennen van stress bij je hond, je hond beter leren begrijpen, hulp bij het opvoeden van je puppy, of met training van je puber of herplaatser? Wij hebben bij LOCA een ruime keuze in cursussen, en een mega gezellige community met veel leerzame video’s, artikelen en de mogelijkheid tot het krijgen van individuele begeleiding bij echt alle hondenproblemen!

Deze blog delen?

We hebben deze blog geschreven om zoveel mogelijk kennis met hondenbezitters te delen. We willen ervoor zorgen dat zoveel mogelijk honden de best mogelijke band met hun baas krijgen. Onze missie is het vergroten van hondenwelzijn door het delen van kennis en hondenbezitters met elkaar in contact te laten komen.
Wij vinden het daarom helemaal geweldig als je deze blog deelt via onderstaande buttons. Kopiëren en plakken van deze blog of gedeeltes ervan mag niet zonder toestemming.

Over de schrijver
Minna is kynologisch instructeur en begeleidt wekelijks diverse mensen met hun honden. Geen probleem is haar te gek! Met haar eigen honden doet ze van alles (van pakwerk tot "aaihond") Ze is daarnaast speur- en reddingshondengeleider, loopt op het hoogste niveau behendigheidswedstrijden en dogdancewedstrijden. Ze is samen met Eline, het vaste gezicht van Van Maanen LOCA en geeft bij Van Maanen Vakantiehuizen wekelijks workhops en individuele begeleiding. Ook kun je haar kennen van stichting Dutch Celldogs, daar werkt ze als instructeur. Je kunt dus gerust zeggen dat haar hele leven draait om honden!
sofia
Door

sofia

op 16 Sep 2022

Mijn hond en ik werden onlangs aangevallen door een loslopende hond, IK ben voor mijn hond gesprongen omdat ik wist dat ze zich zou laten doen, dus we hebben beiden veel bijtwonden. Weet mijn hond dat ik bij haar bleef en ze niet in plan heb gelaten?

Rosanne
Door

Rosanne

op 10 Feb 2022

Ik heb helaas een aantal hondengevechten meegemaakt. Mijn hond kan met veel agressie reageren. Ik ben ook twee keer gebeten. Inmiddels hebben we allebei veel bijgeleerd en gebeurt het bijna nooit meer. Dolly is altijd aan de lijn als er en andere hond in de buurt is en draagt een muilkorf in spannende situaties. We trainen door middel van spelletjes om honden te negeren, meer zelfvertrouwen te krijgen en spanning te reguleren. Door haar actief bezig te houden als er een loslopende hond aankomt, communiceer ik via haar aan die hond dat zij niet gaat spelen. Het is pittig om zo alert te moeten zijn maar wel fijn om vooruitgang te zien!

Margo
Door

Margo

op 10 Feb 2022

Helaas deze week meegemaakt. Met mijn hond aangelijnd liep ik langs een alleenstaande boerderij op een verder verlaten polderweg. Op het erf loopt een mechelaar reu die dmv een stroomband achter de erfgrens blijft normaal gesproken. We lopen daar regelmatig omdat mijn hond reactief is en we in de polder weinig honden tegenkomen. Ik hou hem dan kort en probeer te voorkomen dat hij oogcontact maakt met de mechelaar en gaat fixeren. Nu echter kwam de mechelaar dwars door de stroomafscheiding recht op ons af. Ik stond tussen mijn hond en de aanvaller en probeerde inderdaad door me groot te make en en de hond streng te te spreken de aanval te voorkomen maar helaas had dit weinig effect. Het werd een verschrikkelijke vechtpartij met veel herrie en overal bloed. En niemand in de buurt om te helpen. Eigenaren waren niet thuis. Uiteindelijk na, voor mijn gevoel hele lange tijd, kwam er een familielid van de eigenaar die het lukte om te mechelaar van mijn hond af te trekken. Mijn hond lag onder en de mechelaar hield hem in de "houdgreep" en bleef maar doorgaan. Fysiek viel de schade voor mijn hond mee behalve waarschijnlijk kneuzingen en spierpijn. Maar het is een hele traumatische ervaring geweest. Hij is nog steeds heel down, slaapt veel en heeft verder nergens zin in. Hij eet trouwens wel heel goed. Ik hoop dit nooit meer mee te maken!!

Minna Yrjana
Door

Minna Yrjana

op 28 Feb 2022

Oh wat vreselijk. Ja bij sommige honden lukt het wegjagen gewoon niet. Bijzonder dat de schade mee viel, gelukkig maar. Mechelaars kunnen met gemak een andere hond echt serieus verwonden (tot dood aan toe). Ontzettend onverantwoordelijk ook van de eigenaren om de hond buiten te laten terwijl ze er niet zijn, of het moet per ongeluk zijn...Ik hoop echt dat je dit nooit meer mee maakt (en je hond al helemaal niet). Dit is nu precies een situatie waar vaak het afwurgen het enige optie is. Echt vreselijk.

marianne
Door

marianne

op 07 Nov 2021

Ik liep in het park met mijn herdershond los en plotseling kwam er een Newfoundlander aan die haar meteen greep, op de grond drukte en agressief hapte. mijn hond ging direct op haar rug liggen. Ik heb het handvat van de langloopriem op de hond gegooid, waardoor deze schrok en mijn hond opstond en naar mij rende. Ik heb haar dicht bij me gehouden en de andere hond, die opnieuw op mijn hond afkwam, afgeweerd. Mijn hond achter me gehouden en aangelijnd. Gelukkig liep de Newfoundlander naar zijn baasje toen ik wegliep met mijn hond vlak naast me. Het baasje reageerde verbaasd dat haar hond dat nooit deed, waarop ik, niet al te vriendelijk want geschrokken zei: maar ze snapt ook niet dat ze moet stoppen als een hond op haar rug gaat liggen en blijft aanvallen....ik was er erg van ontdaan. Maar vraag me af of mijn reactie naar het baasje terecht was. Ik ben wel blij met mijn handelen naar mijn eigen hond, ik heb haar direct beschermd en haar is niks overkomen. Mijn hond, Sara, is nog steeds een open, vriendelijke hond die met iedereen overweg kan, maar af en toe door een snauw laat weten wat ze niet wil. Volgens de dierenarts is dat heel goed. Ik zie bij de hond van de buren dat hij het niet begrijpt en maar door blijft gaan met op Sara springen en happen en druk om haar heen dansen, waardoor Sara gromt en dat lokt weer negatieve reacties uit bij de buurman. Wat kan ik in dit geval met de hond van de buren het beste doen. Nu houd ik Sara bij me en probeer de buurhond weg te sturen, maar hij is nogal aanwezig....de buurman is van mening dat Sara vals is, omdat zij naar zijn hond gromt. Soms gilt ze echt...dan ga ik meteen weg met Sara.

Pam cornelisse Kahlmann
Door

Pam cornelisse Kahlmann

op 22 May 2021

Met veel interesse gelezen, heb weer wat geleerd, dank jullie wel hiervoor. Hoop het echter nooit mee te maken dat Charlie in n serieus hondengevecht terecht komt. Hij is wel meerdere keren aangevallen door n klein koffertje (hing in zn staart), maar die kon ik met stemverheffing toch op afstand houden. Charlie interesseert het niet (althans zo'n klein hondje niet). Bedankt nogmaals.

Reactie plaatsen