Ruilen, een veel geadviseerde en veel gebruikte tactiek om iets dat je hond heeft gepakt (en eigenlijk niet mag hebben) terug te krijgen. Of om na een kwartier kluiven een bot weer veilig op te bergen. Maar is ruilen altijd wel handig?
Wat is ruilen? (als je hond iets gepakt heeft)
Met ruilen bedoelen we dat je hond iets aan jou geeft in ruil voor iets anders. Bijvoorbeeld, je puppy heeft een van je Prada schoenen (die 300 Euro gekost hebben!) gepakt en je gaat die ruilen voor een koekje. Zo red je je schoen van tandafdrukken en ontleden!
In zo'n situatie heb je dus ook weinig keuze. Je kunt niet zeggen 'oh laat maar, ik koop wel nieuwe schoenen'. Je kunt ook niet (of ja, het kan wel, maar dat is niet handig...) achter je hond aan gaan vangen en met dwang of door schrik aan te jagen de schoen uit zijn bek pakken.
Dus, in noodsituaties kan ruilen de enige optie zijn... maar er zijn wel dingen waar je op moet letten!
Hoe leer je dat "ruilen" aan je hond aan?
Dit gaat vaak heel simpel; je pakt iets lekkers, houdt dit in je hand vlakbij de neus van je hond en om dat lekkers te pakken, laat je hond datgene dat hij in zijn bek heeft, los. Dit blijf je herhalen. En dan komt er een moment dat je geen koekje bij je hebt...
Met je uitgestoken hand ga je naar je hond toe, en je doet net alsof je wat lekkers hebt. Nu kunnen er twee dingen gebeuren. Je hond laat los en krijgt vervolgens niks, of je hond ziet of ruikt dat je hand leeg is, en hij laat niet los.
In beide gevallen heb jij een probleem...
Waarom ruilt mijn hond zijn bal niet voor een stukje worst?
Ruilen werkt alleen als datgene wat je aanbiedt op dat moment meer waarde heeft voor je hond dan datgene wat hij al heeft! En nu kun jij wel denken dat een leeg snoeppapiertje dat je hond ergens heeft gevonden minder waard is dan een hondenkoekje... maar wat als dat snoeppapiertje voor jouw hond op dat moment meer waard is?
De voorkeuren van je hond spelen dus een grote rol bij het al dan niet lukken van het ruilen. Voor sommige honden is alle speelgoed per definitie al meer waard dan voer.
Wat als mijn hond helemaal niet wil ruilen?
Dat kan. Voor sommige honden is het hebben, bezitten en verdedigen zelf waar het om gaat. Deze honden zetten gewoon datgene wat ze hebben op de eerste plaats. Dan kun je dus niet eens een miezerig takje ruilen voor een gehaktbal.
Vaak komt dit doordat je hond slechte ervaringen heeft, er is heel veel van hem afgepakt zonder dat hij er iets voor terug kreeg. Ook hebben sommige rassen meer aanleg voor sterke bezitsdrift (zoals terriërs, bull-types, veedrijvers en sommige herders).
Kan ruilen ook averechts werken?
Ruilen kan ook averechts werken. Misschien gaat je hond denken dat hij juist allerlei spullen moet gaan pakken om interactie met jou te krijgen. Want als hij iets heeft dat hij niet mag hebben, ga jij juist wat lekkers pakken en dat naar hem toe brengen.
Met klassiek ruilen steek je vaak een hand (met het lekkers) richting je hond, en daarbij kijk je hem aan, misschien al roepend 'nee, mag niet. Laat LOS'.
Het kan dus best wel zo zijn dat je hond al heel wat druk ervaart... en dit kan juist de bezitsagressie bij je hond opwekken. Je hond gaat misschien grommen, en als dat niet helpt, bijten.
Wat wil je eigenlijk aanleren als je hond iets pakt?
Eigenlijk wil je dat je hond spullen waar hij niet aan mag komen, zoals je dure schoenen, decoraties in huis en dingen zoals de afstandsbediening en de telefoon met rust laat. Je wilt ook dat als je hond iets heeft dat gevaarlijk is (zoals een plastic zakje waar nog wat eten in zit) direct laat vallen als je daar om vraagt.
Je wilt je hond dus eigenlijk twee verschillende gedragingen aanleren. 'Nee' (wat betekent 'dat mag je niet pakken', dit zeg je op het moment dat je hond van plan is om datgene te pakken dat niet mag) en 'Los', wat betekent dat je hond iets dat hij heeft, los moet laten.
Wat denkt je hond dat hij moet doen?
Je hond leert dat als er een uitgestoken hand richting hem komt met wat lekkers erin, hij datgene dat hij heeft, los kan laten en dat is hij dan (voorlopig) kwijt. Het gedrag van je hond is dus afhankelijk van wat hij heeft, en wat jij hem op dat moment kunt aanbieden als 'ruil'.
Je hond leert er dus eigenlijk niet goed over na te denken wat hij wel en niet mag pakken, en hij leert dat hij iets kan laten vallen als jij dat maar uitlokt met een koekje of iets anders.
Hoe train je verder? (en los je het probleem op)
Je kunt vanuit het ruilen verder trainen, dus ruilen als begin-stapje, daar is niks mis mee. Maar nu is het van belang dat je gaat nadenken. Als je hond wel goed ruilt, start dan met eerst een verbale 'cue' te geven, zoals 'los' of 'geef'.
Dan pas laat je het 'ruilmiddel' zien. Je hond laat los, je geeft je beloningssignaal en daarna pas het lekkers. Vervolgens wacht je steeds iets langer met het laten zien van het ruilmiddel.
Doel: je zegt 'los', je hond geeft het verboden item af, jij geeft je beloningssignaal en pakt daarna wat lekkers dat je aan je hond geeft.
Noodsituatie!
In een noodsituatie kun je alsnog 'ruilen', maar het is beter om dit te doen zonder direct contact. Heeft je hond dus je Prada-hakjes te pakken? Loop rustig (ja, lastig) naar de koelkast of koekjestrommel, pak een dikke, vette handvol super-lekkere dingen, loop langs de plek waar je hond ligt (of als hij rondloopt, op een plek waar hij jou kan zien).
Laat 'per ongeluk' dat hele handjevol vallen, en loop weg. Je hond gaat waarschijnlijk al dat lekkers opvreten, ondertussen red jij rustig je schoen.
En... vergeet niet dat voorkomen beter is dan genezen! Ruim dus spullen op die je hond absoluut niet mag hebben!
