Hondentraining, waarom en hoe?
29 juni 2021 
16 min. leestijd

Hondentraining, waarom en hoe?

Is hondentraining nou echt nodig voor elke hond? En zo ja, waarom dan? Heeft elke hond baat bij training, of is dat echt iets voor probleemgevallen of mensen die wedstrijden en examens willen doen? Wat zijn de verschillen in trainingen, hoe vind je een goede trainer en wat zijn de meest gemaakte fouten in hondentraining? Kun je zelf je hond trainen? 

Allemaal vragen die vaak worden gesteld. Antwoorden vind je in deze blog!


Wat is trainen?

Wat is dan eigenlijk 'trainen'? Hondentraining is een basisbehoefte voor alle honden, naast voedsel, water, medische verzorging en basisverzorging (vacht, oren, ogen, nagels, etc.). 

In het algemeen is hondentraining: het bewust vormen van hondengedrag door de mens en dit door aanwijzingen van mensen laten plaatsvinden.

Dit kan zijn het aanleren van gewenst gedrag, of verminderen van ongewenst gedrag. Hier valt alles onder, zowel bij opvoeding als sport. Hoewel wij mensen heel graag in hokjes denken (opvoeding is apart, training is apart, sport is apart, kunstjes zijn apart…) is het voor je hond echt allemaal hetzelfde: prikkel, motivatie, gedrag en gevolg.

voor wie is trainen nodig

voor wie is trainen nodig


Waarom is hondentraining nodig voor je hond? 

Een getrainde hond is een gelukkige hond. Door met je hond te trainen, wordt hij zelfstandiger, hij krijgt meer zelfvertrouwen, je voorkomt stress en gedragsproblemen. 

Zoals je weet is voorkomen beter dan genezen. Het welzijn van je hond wordt dus verbeterd als je met hem gaat trainen. Voor sommige hondenrassen is een bepaald type training echt noodzakelijk om ze zo gelukkig mogelijk te maken. 

Denk aan apporteren met retrievers, speuren met beagles, bassets en vergelijkbare rassen of het drijven van vee of hondensporten met border collies. Het gebrek aan een uitdaging die bij een bepaald ras past, is één van de oorzaken van probleemgedrag.

Ook moet je niet vergeten dat we leven in een mensenmaatschappij. Gedrag dat volkomen normaal is voor een hond, past niet altijd binnen onze menselijke maatschappelijke normen.

Blaffen, tegen dingen aan plassen, grommen, bijten, opspringen, jagen; allemaal heel normaal, maar niet gewenst. En ja, natuurlijk maakt training het leven van de baas ook een stuk makkelijker.


Wanneer begin ik met het trainen van mijn hond? 


Je kunt met je hond altijd met trainingen beginnen. Hoe eerder hoe beter uiteraard, maar het is echt nooit te laat. 

De meest voorkomende vraag is 'wanneer kan ik met mijn puppy naar een cursus?'. Het meest voorkomende antwoord is 'een week nadat je de pup in huis hebt gehaald'. Dat wil niet zeggen dat je thuis nog niks kunt doen met je puppy. 

Het belangrijkste is dat jij en je puppy (of herplaatser) elkaar leren kennen en met elkaar leren samenwerken. Eigenlijk vindt leren plaats op elk moment van de dag. Het doel van een cursus is dus ook dat je wat je leert, thuis gaat oefenen en toepassen. Het 1 uur per week iets oefenen en de rest van de week het tegenovergestelde doen, zet geen zoden aan de dijk.

training is basisbehoefte

hoe leren honden


Kan ik mijn hond zelf trainen? 

Ja, dat kan echt heel zeker! Dat is ook meestal wel de beste optie.
Waarom dan? Omdat trainen de band tussen jou en je hond versterkt. 

Jij wilt uiteindelijk dat je hond naar jou luistert, met jou samenwerkt. Een ander persoon kan je hond wel de trainingsoefeningen aanleren (dat is vaak ook gebeurd met herplaatsers), maar jij zou dan de training als het ware 'over moeten doen' om ervoor te zorgen dat jouw hond begrijpt wat je bedoelt.

Interne trainingen worden ook vaak aangeboden, vooral als je hond wat probleemgedrag laat zien. Vaak is dit enorm duur en vaak gaat het bij de interne training goed, maar gaat het na een aantal weken thuis weer mis. En ook is er geen controle; er zijn trainers die voor extreem hoge prijzen interne training aanbieden. En sommige trainers hebben geen enkele vorm van opleiding voor het trainen van honden.



En een trainer thuis laten komen om je hond te trainen en om jou te laten zien hoe het moet? Dit gebeurt ook vaak. Dit kan in principe een goed idee zijn. Je leert hoe je iets moet aanleren, net zoals op een cursus. 

Dit kan een prima idee zijn als je bijvoorbeeld moeite hebt met vervoer naar een cursus, of als jij of je hond beter leert in je eigen omgeving. Een gasttrainer kan ook een prima idee zijn als je hond bepaald gedrag heeft dat alleen thuis plaatsvindt, zoals slopen of blaffen aan het raam. 

En ook met trainers die thuis komen, opletten! Vraag van tevoren naar hun opleidingen, bijscholingen en werkwijze. Iedere 'gek' kan en mag zichzelf bijvoorbeeld 'gedragstherapeut' noemen.

hoe leren honden

training is basisbehoefte


Honden trainen… hoe dan?

Belangrijk is om te begrijpen waarom je hond bepaald gedrag laat zien (of juist niet). Je kunt gedrag bekrachtigen (dat wil zeggen dat het gedrag dat je bekrachtigt, toeneemt) of bestraffen (datgene wat je bestraft, neemt af).

Klinkt heel makkelijk en dat is het eigenlijk ook. Maar er zijn een aantal valkuilen.

De basis van leerprincipes is;

  • Positieve bekrachtiging; je voegt iets aangenaams toe
  • Negatieve bekrachtiging; je neemt iets onprettigs weg
  • Positieve bestraffing; je voegt iets onprettigs toe
  • Negatieve bestraffing; je neemt iets aangenaams weg


Voorbeelden van bekrachtigers en bestraffing in hondentraining

Positieve bekrachtigers: een koekje geven, een stukje worst geven, een bal geven, vrij geven, rennen met je hond, spelen met je hond, een stukje kaas geven, met je stem prijzen.

Negatieve bekrachtigers: stoppen met fysieke druk (bijvoorbeeld als je je hond tegen de grond aan drukt en dan loslaat), stoppen met mopperen tegen je hond, stoppen met rukjes aan de riem geven.

Positieve bestraffing: je geeft een ruk aan de riem, je hond slaan, tegen je hond schreeuwen, je hond schoppen, druk op de halsband zetten of het nekvel van je hond vastpakken.

Negatieve bestraffing: stoppen met aandacht geven, het voer weghalen, je hond in time-out zetten (isoleren), het beloningsvoertje niet geven

Het is belangrijk om te begrijpen dat wat voor de ene hond een bekrachtiger is, dat niet voor een andere hond hoeft te zijn. En wat voor de ene hond een straf is, hoeft dat niet voor de andere hond te zijn. Als je hond bijvoorbeeld geen kaas lust, dan is een stukje kaas geven geen bekrachtiger.

hoe kan ik iets aanleren

hoe kan ik iets aanleren


Een voorbeeld van trainen

Stel je voor dat je een hond hebt die tegen mensen opspringt.
Dat is voor jou ongewenst gedrag. In jouw beleving bestraf je dat gedrag door 'foei, laag' te roepen, of je hond weg te duwen, of (in het ergste geval) je knie op te trekken. In jouw beleving ben je dus je hond aan het bestraffen voor het springen. Maar, als het niet helpt, wat dan? Waarom werkt het niet?

Je moet dan kijken naar de motivatie. Waarschijnlijk wil je hond graag aandacht en heeft hij geleerd dat tegen mensen opspringen aandacht oplevert. Je hond heeft ook geen andere mogelijkheden geleerd, dus blijft hij opspringen, omdat hij daardoor aandacht krijgt. Jij bedoelt het bestraffend, maar voor je hond is het dus een bekrachtiging die het gedrag in stand houdt.

Laten we nou zeggen dat je wilt dat je hond iets anders doet in plaats van opspringen. Zitten! Makkelijk, en je kunt niet zitten en springen tegelijk. Je leert je hond dus de zit-oefening aan en als er dan mensen in de buurt komen, vraag je zit en geef je je hond iets lekkers en aandacht.

Zo makkelijk kan het zijn! Je hebt je hond getraind (gedrag aangeleerd) waardoor het gewenste gedrag toeneemt en het ongewenste gedrag afneemt.

hond zelf trainenleerprincipes hond


Wat zijn de meest gemaakte fouten bij hondentraining? 

Welke fouten maken de meeste mensen in de hondentraining? En hoe komt dat?


Huh? Kost hondentraining dan zoveel geld? Nee joh, dat bedoelen we niet. 

Wat we wel bedoelen is dat de mens teveel en te vaak corrigeert en te weinig of niet vaak genoeg beloont. 

Corrigeren is geld opnemen, belonen is geld storten. Wanneer je dus meer de focus legt op het corrigeren van ongewenst gedrag, dingen afleren, je hond bestraffen nadat hij iets 'stouts' heeft gedaan, dan zit je binnen de kortste keren diep in de schulden. En eruit komen is moeilijker dan erin komen. 

Je betaalt soms flink rente voordat je weer een positief saldo hebt en je hond weer met je samen wil werken en jou vertrouwt.


Oftewel, Niet Invullen Voor Een ander! 

Hoe vaak hoor ik van een eigenaar: 'Nou, dat kan hij echt wel', terwijl de hond op dat moment het gevraagde gedrag echt niet kan laten zien. Je hond gaat bijvoorbeeld niet zitten terwijl je al 10 keer 'zit' hebt gezegd in alle toonaarden, van zoetsappig tot superstreng. De frustratie bij de eigenaar neemt toe, want thuis doet je hond het wel. 

Het punt is dat je hond nu niet thuis is, zijn motivatie misschien wat minder is, of er zijn prikkels in de omgeving waardoor zo’n simpele 'zit' nu niet lukt.

Jij gaat aannames doen : hij is koppig, hij is eigenwijs, hij is moe, misschien heeft hij ergens last van.

 

Verkeerde motivatie

Oftewel, er is geen motivatie om datgene uit te voeren dat jij vraagt. 

Stel, je hond weet dat als jij 'zit' zegt en hij niet direct gaat zitten, jij een rukje aan de lijn geeft. Maar, nu is hij los. De motivatie om een pijnprikkel te vermijden is misschien minder, omdat je hond heeft geleerd dat die ruk niet plaats kan vinden zonder een riem om zijn nek.


Misschien train je juist beloningsgericht, maar lijkt de lekkerste snack niet opgewassen tegen het najagen van fietsers. De motivatie om bewegende objecten na te jagen is in dat geval groter dan de motivatie om te eten. Als je juist najagen als beloning gaat inzetten (niet het najagen van de onschuldige fietser uiteraard), heb je veel meer kans op succes!


Dit is natuurlijk echt een inkoppertje. Als je één keer per week 2 minuten lang gaat trainen om je hond netjes te laten wandelen aan de lijn, gaat het kwartje niet heel snel vallen. Train je nu elke dag een uurtje of 2 (dus de hele tijd dat je hond aangelijnd wandelt), dan heb je vele malen sneller resultaat. Oefening baart kunst. Dus het toverwoord is DOEN.

Er zijn geen sluiproutes, geen tovermiddelen, geen supersnelle oplossingen en er zijn al helemaal geen trainingen die je hond kan doen zonder jou 😊. Nou ja, er zijn natuurlijk wel de supersnelle 'quick fixjes' zoals een koord hoog achter de oren om de nek van je hond tegen het trekken… maar dat ga jij toch niet doen?

 

Geen goede basis wil zeggen dat je hond, de baas, of geen van beiden echt een goede basis heeft. En een goede basis is niet de basis gehoorzaamheid (zit, af, blijf, naast lopen) terwijl de meeste baasjes dat wel denken. 

Een goede basis betekent dat jullie beiden het beloningssignaal en het gebruik ervan echt begrijpen, dat je de TOP 5 van je hond kent en steeds opnieuw test. Dat je met je hond op verschillende manieren kunt spelen, dat jullie graag bij elkaar zijn. Elkaar begrijpen is meer dan commando’s opvolgen!


Wil je hulp in het herkennen van stress bij je hond, je hond beter leren begrijpen, hulp bij het opvoeden van je puppy, of met training van je puber of herplaatser? Wij hebben bij LOCA een ruime keuze in cursussen, en een mega gezellige community met veel leerzame video’s, artikelen en de mogelijkheid tot het krijgen van individuele begeleiding bij echt alle hondenproblemen!


We hebben deze blog geschreven om zoveel mogelijk kennis met hondenbezitters te delen. We willen ervoor zorgen dat zoveel mogelijk honden de best mogelijke band met hun baas krijgen. Onze missie is het vergroten van hondenwelzijn door het delen van kennis en hondenbezitters met elkaar in contact te laten komen.

Wij vinden het daarom helemaal geweldig als je deze blog deelt via onderstaande buttons. Kopiëren en plakken van deze blog of gedeeltes ervan mag niet zonder toestemming.

Over de schrijver
Minna is kynologisch instructeur en begeleidt wekelijks diverse mensen met hun honden. Geen probleem is haar te gek! Met haar eigen honden doet ze van alles (van pakwerk tot "aaihond") Ze is daarnaast speur- en reddingshondengeleider, loopt op het hoogste niveau behendigheidswedstrijden en dogdancewedstrijden. Ze is samen met Eline, het vaste gezicht van Van Maanen LOCA en geeft bij Van Maanen Vakantiehuizen wekelijks workhops en individuele begeleiding. Ook kun je haar kennen van stichting Dutch Celldogs, daar werkt ze als instructeur. Je kunt dus gerust zeggen dat haar hele leven draait om honden!
Reactie plaatsen