Speuren met je hond is een ontzettend populaire bezigheid. Er wordt wel eens gezegd dat elke hond kan speuren, maar maakt dat speuren dan ontzettend makkelijk? En kan je echt met elke hond speurwerk doen? Wist je dat er een heleboel verschillende vormen van speuren zijn? Eén ding is zeker; er is zeker een vorm die bij jou en je hond past!
Wat is speuren?
Wat is speuren eigenlijk? Met speuren volgt een hond een geurspoor van iets of iemand. De speurhond loopt dus in principe hetzelfde route als degene die hij aan het opsporen is. Bij sommige speurvormen moet de hond onderweg voorwerpen die de persoon heeft achtergelaten aanwijzen, bij andere speurvormen niet. In deze blog geven we een overzicht van verschillende speurvormen. Nu denk je misschien "ik mis detectie!". Bij detectie volgt de hond niet een spoor van een spoorloper, daarom behandelen we detectie in andere blogs.
Vanaf welke leeftijd kan je beginnen met speuren?
Puppies hebben al een goed ontwikkeld neusje, dus je kan heel vroeg beginnen met speuren. Speuren beginnen is fysiek niet belastend, en je kan spelenderwijs en met korte afstanden (meters!) ermee beginnen. Speuren is een fijne aanvulling op gewone puppytraining, en je leert gelijk je pup beter kennen en hem te lezen. Je pup krijgt een boost in zelfvertrouwen en is na het speuren heerlijk voldaan. Met een pup kan je al starten met het aanwijzen van speurartikelen, met een klein gelopen spoortje van een paar meter met geweldige beloning aan het einde, of met een korte sleepspoor.
Speuren met een oudere hond
Kan je dan ook speuren met een oudere hond? Of zelfs nog beginnen met je senior die doof is en minder kan zien? Jazeker! Reuk is vaak het laatste zintuig dat bij honden achteruit gaat. Speuren hoeft niet fysiek belastend te zijn. Door de mentale verrijking die speuren je oudere hond geeft, zullen de hersenen van je hond actiever blijven. De meeste senior honden genieten echt enorm van het speuren. En je kan echt nog beginnen, zelfs als je hond al 10+ is. Let wel altijd op de lengte van het spoor en de ondergrond en omgeving. Met je oudje door de ruigste stukken bos klauteren is misschien iets te veel van het goede.
Wat heb je nodig om te speuren met je hond?
Dat ligt een beetje aan het type speuren, maar een basisuitrusting voor de meeste speurvormen is een goed passend Y-tuig waarbij de halslijn diep genoeg zit. Dat wil zeggen dat het punt van het V-hals bij het borstbeen zit. Zo kan je hond comfortabel met zijn neus bij de grond komen! Aan het speurtuig wordt dan een speurlijn bevestigd, deze is meestal 10-15 meter lang. Met sportspeuren en praktijkspeuren heb je ook voorwerpen nodig, dit zijn kleine objecten die op het spoor worden achtergelaten door de spoorloper.
Wat is een spoorloper?
Een spoorloper bij sportspeuren is een persoon die een spoor uitloopt en voorwerpen op het spoor legt. Bij mantrailing en clean boot hunting worden geen voorwerpen gebruikt. Een spoorloper bij praktijkspeuren en mantrailen zorgt er ook voor dat er bij het begin van het spoor een voorwerp aanwezig is met de geur van de spoorloper. De speurhond mag hieraan ruiken en dan het spoor uitzoeken met die geur. Dit zie je ook vaak op tv, waar een hond ruikt aan een kledingstuk en vervolgens op zoek gaat naar een spoor van die persoon. Bij het aanleren van zweetwerk zorgt de spoorloper voor bloeddruppels van wild op het spoor. Bij dogtrailing is de spoorloper een andere hond.
Voordelen van speuren
Wat zijn dan de voordelen van speuren? Waarom zou je dat gaan doen? Nou, alle voordelen op een rij zetten zal denk ik drie bladzijden in beslag nemen, maar hier zijn de belangrijkste voordelen!
- Je hond mag soortspecifiek natuurlijk gedrag uitvoeren
- Speuren is een fijne uitlaatklep voor honden die graag gaan jagen
- Jij leert je hond (zijn lichaamstaal) erg goed lezen tijdens speuren
- Speuren kan probleemgedrag voorkomen of verminderen
- Je hond krijgt veel meer zelfvertrouwen
- Bij de meeste speurvormen is je hond aangelijnd, dus ook honden die niet los kunnen, mogen genieten van speuren!
- Speuren kan met elke hond. Jong, oud, klein, groot
- Geen ingewikkelde trainingsmaterialen nodig
- Speuren kan overal en altijd
- Je werkt echt samen met je hond, waarbij jij zijn leerling bent in plaats van andersom
- Bepaalde rassen zijn echt gemaakt om te speuren, voor deze honden geeft het enorm veel voldoening!
Hoe leer ik mijn hond speuren?
De meeste honden kunnen hun neus al goed gebruiken; wij hoeven ze alleen maar te leren welke sporen we wel of niet willen dat ze volgen. Dit doe je door de gewenste sporen zo aantrekkelijk mogelijk te maken.
Wat ontzettend belangrijk is bij speuren, is dat je je hond niet gaat corrigeren. Druk op de hond leggen werkt bij speuren (nou ja, bij alle sporten en hobby's, maar zeker bij speuren) averechts. Je kunt je hond niet dwingen om dieper en sneller te ademen.
Sommige vormen van speuren, zoals zweetwerk, lijken vaak vanzelf te gaan, vooral bij honden die daar honderden jaren voor zijn gefokt. Sportspeuren is vaak een struikelblok, omdat we een tikkeltje onnatuurlijke manier van speuren verwachten van onze honden.
Sportspeuren
Binnen het sportspeuren heb je ook weer verschillende opties. IGP speuren is echt nauwkeurig stap voor stap een spoor van rechte lijnen en hoeken uitlopen. De hond mag niet van het spoor afwijken of heen en terug lopen. IGP spoor wordt meestal gelegd op een akker of weiland. Aan het begin van het spoor is een speurpiket, dat is een kleine prikpaal die aan het begin van het spoor in de grond wordt gestoken. De hond leert dat het spoor die vanaf daar verder gaat, is het spoor die hij moet volgen. Tijdens het IGP spoor liggen er voorwerpen op het spoor die de hond moet verwijzen of apporteren.
Ook binnen KNPV sport zit speuren, zowel met kleine als grotere voorwerpen. En er zijn ook speurhondenprogramma's binnen federatie hondensport Nederland en andere organisaties. Afhankelijk van het programma en examenniveau is de spoorlengte 400-800 passen. Bij sportspeuren draagt de hond een speurtuig en speurlijn, bij sommige programma's mag ook een brede zachte halsband worden gebruikt.
Praktijkspeuren
Praktijkspeuren, de naam zegt het al; praktijkgericht speuren. Praktijkspeuren kan overal. In het bos, in een wijk of industrieterrein, over strand, waar je maar als mens kan lopen. Bij praktijkspeuren laat de spoorloper een voorwerp met zijn geur er aan bij het begin. De handler van de hond biedt deze vervolgens aan de hond aan, en het speuren kan beginnen! Bij praktijkspeuren is geen verplichte manier van verwijzen van de door de spoorlegger op het spoor geplaatste voorwerpen, dus je hond mag erbij liggen, apporteren, zitten, stoppen en ernaar blijven kijken, wat jij en je hond maar een fijne manier vinden. Ook tijdens het speuren mag je hond bijvoorbeeld een stuk teruglopen, of bij een kruispunt alle richtingen bekijken als hij dat wil. Je hond werkt aan een speurtuig en een speurlijn.
Mantrailen
Bij mantrailen is het vaak nog iets losser werken dan bij praktijkspeuren (de hond heeft meer ruimte om de spoor uit te werken). Ook bij trailen is de hond meestal aan een speurtuig en speurlijn. Een andere overeenkomst tussen praktijkspeuren en mantrailen is dat bij beide aan het begin een geurvoorwerp van de spoorloper wordt aangeboden waar de hond aan mag snuffelen. Tijdens trailen werkt de hond op geursporen op de grond, maar ook met verwaaiingen eromheen. Er worden meestal geen gebruik gemaakt van voorwerpen. Bij mantrailen kan je ook examens doen, variërend van bos en paden tot industrieterreinen en wijken.
Dogtrailing
Dogtrailing is vergelijkbaar met mantrailen, alleen is de spoorloper... ja, een hond. Dogtrailing heeft als doel om speurhonden te trainen om vermiste honden terug te vinden. Je kan beginnen met bevriende honden die jouw hond goed kent en waar hij graag naartoe wil. Deze hond is (samen met zijn baas) de spoorlegger, maar in plaats van de geur van het baasje aan te bieden bij de start, bied je de geur van de hond aan. Later kan je ook oefenen met honden die van A naar B worden geroepen, en dan is er dus geen menselijke spoor bij.
Zweetwerk
Zweetwerk is niet speuren op zwetende personen, maar op gewond wild. De spoorloper legt een spoor uit met bloed (nee, niet zijn eigen, maar bloed van bijvoorbeeld een ree of een zwijn, dit is te koop bij winkels waar je benodigdheden voor jachthonden kan kopen) dat een gewond dier imiteert dat onderweg bloeddruppels verliest. De hond wordt naar een plek gebracht waar de verwonding is toegebracht, en vanaf daar volgt de hond het bloedspoor dat eindigt bij het dier. Tijdens de training is er uiteraard geen compleet dier, maar een reepoot of een stuk vel van een zwijn.
Clean Boot hunting
Clean Boot betekent dat er geen gebruik wordt gemaakt van geuren van wild of voer. De honden speuren puur op de geur van de menselijke spoorloper. Het bijzondere is dat bij Clean Boot Hunting speuren de honden als een meute. De mensen volgen de honden op paarden. De route die de spoorlegger heeft uitgestippeld is van tevoren gepland en gaat vaak door grote landerijen. De honden weten uiteraard niet wat de route is, die moeten echt het spoor uitpuzzelen. Deze gaat door de velden, over landweggetjes, over hekjes en door slootjes. Een prachtige kans voor de meutehonden om hun natuurlijke instinct te gebruiken!
Slipjacht
Slipjacht is eigenlijk vergelijkbaar met Clean Boot Hunting met het verschil dat bij slipjacht een spoor wordt gemaakt met een geurbron van wild die over de grond wordt "gesleept", zoals een haas of vos. Uiteraard gaat het om een dier dat niet meer leeft! Ook kan er gebruik worden gemaakt van een grote lap pens, of van een lap stof die is doordrenkt met kunstmatige geur. Slipjacht gebeurt ook in een meute, met ruiters die de honden volgen. Slipjacht kan door bossen en weilanden gedaan worden. Zowel Clean Boot Hunting als Slipjacht zijn vervangers voor het traditionele jacht op vossen en ander wild. Er wordt dus geen wild gepakt of gedood!