Het reukvermogen van je hond is het belangrijkste zintuig dat je hond heeft.
Als je kijkt naar de hersenen van je hond, dan is 35% van de hondenhersenen gericht op het analyseren en herkennen van geuren.
Bij mensen is dit maar 5%.
Bij ons is het gedeelte om bezig te zijn met wat we zien dan weer veel groter dan bij een hond.
Reukcellen
Je hond heeft behoorlijk wat reukcellen in zijn neusholte, namelijk tussen de 125 en 300 miljoen!!
En wij mensen? Wij hebben er 5 miljoen. Wat een verschil he?
Wij staan dus 0-1000 achter op onze hond wat ruiken betreft. Het is voor ons echt onmogelijk om ons voor te stellen wat onze hond allemaal ruikt.
Wij ruiken een totaalbeeld, wij herkennen bijvoorbeeld de geur van appeltaart.
Je hond ruikt kaneel, de rozijnen, het bakmeel, appel, dus alle ingrediënten apart.
Stel je eens voor dat je kijkt naar een schilderij en dat je alle penseelstreken apart zou zien in plaats van één afbeelding.
Ook de streken die onder de drie andere lagen verf zitten.
Zo ruikt je hond dus de hele wereld om zich heen.
Geurreceptoren
Geurreceptoren in de reukcellen sturen geurinformatie naar de hersenen.
Wanneer je je hond gaat trainen op het specifiek herkennen van en reageren op een bepaalde geur (denk bijvoorbeeld aan drugshonden en explosievenhonden), dan gaat je hond meer geur-specifieke receptoren aanmaken.
Je hond heeft dan dus meer receptoren die specifiek gemaakt zijn om juist die ene geur te herkennen.
Honden hebben 1000 verschillende soorten geurreceptoren... en wij mensen 350.
Snuffelen
Als een hond goed wil ruiken, gaat de frequentie van het snuffelen omhoog.
Een hond blaast lucht uit de zijkanten van zijn neus door de neusvleugels naar buiten, en inhaleert snel via de voorkant van zijn neus door de neusgaten.
Waar een hond normaal gesproken 10-30 keer per minuut ademhaalt, kan de frequentie tijdens het intensief speuren naar een geur, stijgen naar 120-200 keer per minuut. Intensief zoeken is dus erg vermoeiend.
Barst je hond dus van de energie, dan kan zoekwerk zeker een prima hobby zijn! Met detectiehonden is regelmatig pauze en veel drinken ook echt belangrijk.
Vocht in de neus
De hondenneus is meestal vochtig. Door het intensief snuffelen kan het reukslijmvlies droog worden, wat het ruiken moeilijker maakt.
Je ziet je hond dan ook met zijn tong over zijn neus gaan om extra vocht bij zijn neus te brengen.
Werkt jouw hond met zijn neus? Zorg er dan voor dat je hem regelmatig water aanbiedt! Een droge neus zorgt ervoor dat je hond minder goed kan ruiken.
Stereo-ruiken
Je hond heeft tussen beide neusgaten een dicht tussenschot. Geuren komen dus in twee aparte compartimenten in zijn neus binnen.
Je hond kan dus bepalen uit welke richting een geur komt, puur door het verschil in de hoeveelheid geur tussen het linker- en het rechterneusgat.
Dat is echt heel knap.
Op een spoor kan een hond daarom ook snel de keuze maken in welke richting een persoon of dier heeft gelopen. Een getrainde hond heeft daar maar 3 voetstapjes voor nodig.
Het orgaan van Jacobsen
Het orgaan van Jacobsen is een orgaan dat aan de bovenkant van de bek van je hond zit, achter de hoektanden aan het gehemelte.
Dit orgaan gebruikt je hond om de interessante geuren nog beter te kunnen analyseren, en vooral om de feromonen te ruiken.
Je ziet honden soms als het ware de geur proeven, ze nemen de geur dan op met hun bek. Denk aan een reu die een plasje van een teef oplikt.
Op deze manier brengt je hond de geuren direct in contact met dit orgaan.
Dit gedrag zie je ook vaak bij reddingshonden bij water waarin een drenkeling ligt. Ze nemen een mondvol water, als het ware een 'hap' uit het water, en persen dit tegen hun gehemelte, en laten vervolgens het water weer uit hun bek lopen.
Het reukvermogen van je hond neemt af?
Net als alle zintuigen, kan het reukvermogen ook verbeteren, maar ook afnemen.
Bij honden kunnen de zintuigen ook afnemen met het ouder worden. Meestal zie je bij oudere honden dat ze stukken minder zien en horen, maar de neus, die blijft het nog prima doen.
Het reukvermogen van je hond kan wel afnemen door medicatie, hormonale problemen, gebitsproblemen of andere ziektes.
Tijdens kennelhoest kan een hond bijvoorbeeld minder goed ruiken door het hoesten en z'n snotneus. Net zoals wij mensen minder goed ruiken tijdens een verkoudheid.
Het reukvermogen helemaal kwijtraken
Een ernstige schimmelinfectie, namelijk aspergillose, is veruit de ergste aandoening wat het reukvermogen betreft, en vaak ook ongeneeselijk, waardoor je hond komt te overlijden.
Bij deze aandoening wordt de neus van binnenuit vernield, en lost zelfs het kraakbeen op. Symptomen zijn sloomheid, minder graag eten, de neus is gevoelig voor aanraken, neusvloeiing en/of bloedneus.
Vermoed je een probleem met de neus van je hond, neem dan zo snel mogelijk contact op met je dierenarts.
Helemaal niet meer kunnen ruiken heeft vaak ook ernstige gedragsproblemen als gevolg. Je hond raakt dan eigenlijk zijn hele wereld kwijt.
Verschil tussen rassen
Elke hond ruikt uiteraard beter dan een mens, en met elke hond kun je leuke neus-spelletjes doen, maar wil je echt aan de slag om van je hond een speurhond te maken, dan zie je wel verschillen tussen de rassen.
Allereerst de fysieke verschillen! Hoe langer de neus van je hond is, hoe meer reukcellen er in zitten.
Dus honden met een langere neus hebben meer speur- en zoekcapaciteiten dan honden met een korte platte neus.
Een korte neus kan ook andere problemen geven. De luchtstroom om effectief adem te kunnen halen is bij de kortsnuiten een veel voorkomend probleem.
Waar is je hond voor gefokt?
Feit is dat de beste speurhonden juist die honden zijn die zijn gefokt om te speuren en te zoeken, en om te werken.
Het spoor volgen en/of werken met/voor de geleider is een talent waar deze honden op worden geselecteerd. Bloedhonden zijn voor het volgen van een spoor de allerbeste optie.
Beagles en bassets zijn ook honden met aangeboren speurkwaliteiten.
Herders, working spaniëls en labradors (en de beagles) zie je ook vaak op vliegvelden en dergelijke. Deze rassen hebben een hoge motivatie om te werken voor een beloning.
Vergelijk tijdens de speurles je mopshond of Frans bulletje dus niet met de beagle of de Duitse herder van je medecursist... die heeft gewoon een grote genetische voorsprong.
Maar jouw hond kan net zoveel plezier hebben in het zoekwerk!
Weet je dat we bij Van Maanen LOCA een aantal Neus cursussen hebben? Voor beginners adviseren we om te beginnen met de cursus Neus!. Dit is dé cursus om er bij je hond achter te komen bij welk onderdeel van neuswerk het meeste talent ligt.