Klapkaken, breedbekken, vechthonden... allemaal benamingen voor honden die voor de een hun passie en liefde zijn en voor de ander een angstaanjagend dier waar je met een grote bocht omheen loopt.
Zijn vechthonden schattige knuffeldieren die gewoon verkeerd worden begrepen, moordlustige agressievelingen, of iets er tussen in?
Wat zijn vechthonden?
Eigenlijk zijn vechthonden honden die tegen elkaar worden ingezet in hondengevechten. De benaming 'vechthonden' is dus enigszins misleidend. Maar zelfs de media maakt zich schuldig aan het benoemen van 'een vechthond' als schuldige bij een bijtincident dat weer eens de voorpagina heeft gehaald.
Of er wordt geschreven dat de aanvaller een 'pitbull' was. In de meeste gevallen gaat het niet om een pitbull, en ook niet om een hond die is gebruikt bij hondengevechten.
Hoog-risico honden
Hoog-Risico honden (oftewel HR honden) is een betere verzamelnaam voor dit type honden. Kenmerkend voor een HR hond is dat het honden zijn die, wanneer ze bijten, grote schade aan kunnen richten. Dit omdat ze enorm sterke kaken hebben, vaak een lage bijtdrempel hebben en omdat ze niet graag hun prooi loslaten. Ze zijn zeer vastberaden om datgene wat ze hebben dan ook vast te houden. Het risico op serieuze verwondingen is dus hoog.
Lijst van HR Honden
Akita Inu
Alano
Amerikaanse bulldog
Amerikaanse pitbull terriër
Pitbull-achtigen (pocket bully, bully XL, rednose, pocket pitbull, etc.)
Amerikaanse staffordshire terriër
Anatolische herder
Bandog
Boerboel
Bullmastiff
Bull terriër
Bully kuta
Cane corso
Dogo Argentino
Dogo Canario
Fila Brasileiro
Kaukasische owtcharka
Zuidrussische owtcharka
Rottweiler
Tosa Inu
Gevaarlijke honden
De vraag is dan natuurlijk hoe gevaarlijk zijn deze honden. In de handen van een verantwoordelijke eigenaar is het gevaar minimaal. Maar in de handen van eigenaren die de honden niet trainen, los laten lopen, andere honden laten intimideren en hun honden niet beschermen tegen loslopende honden, kan het snel enorm mis gaan.
Ongeacht het ras. Elke hond kan namelijk bijten. Uit zelfbehoud, uit jachtinstinct, uit bezitsagressie of omdat de hond gericht agressie inzet naar andere honden.
Voor wie zijn ze gevaarlijk?
De vraag is ook voor wie vormen deze honden een gevaar. Vaak zijn de pitbull-achtigen, staffords en kruisingen daarvan minder tolerant naar soortgenoten, vooral als ze van hetzelfde geslacht zijn. Bij owtcharkas richt de agressie zich vaker op vreemde mensen op hun terrein.
De veelgehoorde klacht nadat een hond een andere hond heeft gebeten 'straks pakt hij een kind', is meestal ongegrond. Honden die agressie inzetten tegen andere honden, kunnen juist erg tolerant zijn tegenover kinderen.
Zijn vechthonden agressief?
Elk dier (en ook de mens) heeft agressie in zijn gedragsrepertoire. Iedereen is in staat om agressie in te zetten. Ja, echt waar, iedereen. Maar... de een wat sneller dan de ander. Dat kan aangeboren zijn, of aangeleerd, en meestal is het een combinatie van de twee.
Als je kijkt naar de oorsprong van de rassen op de HR lijst, bedenk dan even waarvoor deze rassen oorspronkelijk gefokt zijn. Voor het bewaken (agressie inzetten bij inbrekers is gewenst!) of voor gevechten, zoals vroeger met andere dieren of mensen.
Vechten alle breedbekken?
Nee, natuurlijk niet. Er zijn genoeg 'breedbekken' die nooit in hun leven vechten. En er zijn genoeg honden die niets te maken hebben met HR-honden maar wel graag vechten. Ik denk dat de meeste terriër-rassen op de HR lijst zouden staan als ze iets groter waren.
Ik heb Mechelse herders en ik kom zeer regelmatig Mechelse herders tegen die bijtincidenten hebben veroorzaakt. Op de HR lijst staat ook een aantal rassen waarvan ik hun aanwezigheid erg bijzonder vind. Een voorbeeld daarvan is een bullmastiff. Maar omdat in de HR lijst ook wordt verwezen naar kruisingen van deze rassen, kan ik me er wel iets bij voorstellen.
Is het maar net hoe je ze opvoedt?
Nou... helaas, opvoeden verandert het genetische materiaal niet. Heb je dus een hond (welk ras dan ook) die genetisch een lage bijtdrempel heeft meegekregen, met snel overslaan naar agressie en een grote kop heeft met zeer sterke kaken, dan verander je dit niet met opvoeden.
De verwachting dat je met opvoeding alles op kunt lossen qua gedrag, is net zo realistisch als verwachten dat je chihuahua een schofthoogte van 40 centimeter haalt omdat je hem opvoedt als grote hond. Natuurlijk speelt opvoeding wel mee, maar dat verricht geen wonderen.
Verantwoordelijke eigenaren?
Bij een eigenaar met verantwoordelijkheidsgevoel is het risico op bijtincidenten stukken kleiner. Een verantwoordelijke eigenaar gebruikt management, houdt zijn hond aangelijnd als er risico bestaat op ongelukken en traint zijn hond om een muilkorf te dragen.
Deze eigenaren weten dat ze een hond hebben met een zeer grote bijtkracht en verdiepen zich in het hondengedrag. Elke hondeneigenaar zou eigenlijk moeten weten hoe je een hondengevecht moet stoppen, maar dit geldt zeker voor baasjes van sterke honden.
Lichaamstaal
Doordat veel mensen de lichaamstaal van honden niet erg goed begrijpen en kennen, wordt er vaak te laat ingegrepen. Wat baasjes soms zien als 'spel' is soms al een aanloop naar een vechtpartij. Ook het stilstaan, staren, de bek sluiten en de staart omhoog houden met een strakke snelle kwispel, wordt vaak niet herkend als serieuze dreiging.
Wanneer de eigenaar de signalen niet herkent, lijkt de aanval 'uit het niets' te komen... en wordt de hond als 'vals' bestempeld. Wil jij meer leren over de lichaamstaal van honden? Wij hebben een online cursus, Kwispelklas, voor iedereen die zijn kennis van hondengedrag en hondentaal wil verbeteren!
Is agressie een raseigenschap?
Agressie naar mensen of dieren is geen eigenschap die 'verplicht' is voor een bepaald ras. Wel is het zo dat een bepaald ras meer kans heeft op (bijvoorbeeld) agressie naar indringers omdat honden van dat ras oorspronkelijk zijn gekozen om mee te fokken omdat ze erg goed hun werk deden als terreinbewakers. Maar net zoals niet elke Scandinavische persoon blonde haren en blauwe ogen heeft, heb je ook hier verschillen.
Verschil tussen rashonden en kruisingen
Met een rashond heb je iets meer voorspelbaarheid. Als je een raszuivere Amerikaanse stafford koopt, laten we zeggen een reutje van 8 weken, is de kans heel groot dat je een hond krijgt die heel sociaal is naar mensen, maar op volwassen leeftijd minder tolerant kan worden naar andere reuen.
Koop je een kruising die lijkt op een amstaff... tja, dan kan het alle kanten op. Misschien is deze hond wel een mix tussen een bully kuta, fila en een pinscher. Wat krijg je dan? Moeilijk in te schatten.
Vechthonden verbieden?
Het verbieden van een aantal hondenrassen, zoals vroeger in de RAD wet, blijft een 'hot topic'. Als er weer een artikel verschijnt over een bijtincident, roepen heel veel mensen dat 'deze honden verboden moeten worden'. Maar wat dan?
Wat kopen de mensen dan die nu met een kruising stafford-rottweiler (als voorbeeld) lopen? Die kopen dan echt geen labrador. Want voor hen gaat het juist om het 'stoere'. En met hun volgende hond zijn ze ook niet opeens verantwoordelijk als ze dat nu ook niet zijn.
Is er dan geen oplossing?
Jazeker. Ik denk persoonlijk dat broodfok en gelegenheidsfok verbieden al een hele grote stap in de goede richting zou zijn. Een goede, verantwoordelijke fokker van bijvoorbeeld Amerikaanse staffords, selecteert de ouderdieren ook op karakter en zal de puppy's niet verkopen aan mensen die duidelijk geen kaas hebben gegeten van honden opvoeden.
De zorgvuldig gefokte honden eindigen meestal bij een verantwoordelijke eigenaar en veroorzaken geen problemen.
Denk je er aan om een HR hond aan te schaffen?
Koop dan een puppy bij een verantwoordelijke fokker. Neem je hond serieus, verdiep je in de oorsprong van het ras. Doe je werk qua opvoeding en training. Je puppy zo sociaal mogelijk opvoeden is nooit slecht!
Zorg ervoor dat je je hond letterlijk en figuurlijk kan houden. Vermijd hardhandige methodes om je hond te dwingen om te luisteren. Pijnprikkels werken vaak onderdrukkend en vervolgens agressie verhogend!
