Corrigeren, belonen, dat ligt toch mijlenver uit elkaar? Maar weet je dat corrigeren ook heel erg belonend kan werken? Voor jou als baas, maar ook voor iemand die professioneel aan het werk is met honden. Hoe leer je corrigeren, en waarom zou je dat steeds meer gaan doen?
Maar... ik corrigeer nooit!
Iedereen die dit zegt, of hij of zij nou een hondenbaasje is of een professionele trainer... die liegt dat hij of zij barst. Want in ons dagelijkse leven geven we echt wel correcties, bedoeld en onbewust.
Je kind probeert een pen in een stopcontact te steken. Je pakt de hand of de pen vast om te voorkomen dat het mis gaat. Je hond probeert je boterham van je bord te pakken. Je duwt je hond weg of je hijst het bord met boterham omhoog... ook vormen van corrigeren.
Corrigeren is dus niet per se iets vreselijks, en soms is het de enige optie!
Correcties geven is toch niet fijn?
Buiten de context waarbij je iets probeert te stoppen of te voorkomen niet, nee.
Stel... je kind is gewoon leuk aan het tekenen en je pakt zijn hand of de pen vast, of je hond ligt in zijn mand en je tilt je bord met boterham omhoog. Nee, dat doet niks met je, omdat daar geen beloning bij komt kijken. De handeling heeft namelijk geen functie.
Hoe wordt het corrigeren dan beloond?
Met het kind die de pen in het stopcontact wil steken, wordt je opluchting, het gevoel van een gevaarlijke situatie kunnen voorkomen, je beloning voor het gedrag dat je hebt laten zien. De volgende keer zal je in een zelfde situatie weer de pen of de hand vastgrijpen. Je hebt geleerd dat het werkt.
Als je door het bord omhoog te tillen zelf kunt genieten van je boterham, ga je dat de volgende keer ook doen. Maar stel nou dat je hond naar je bord met boterham springt en de boterham valt rechtstreeks in zijn opengesperde muil?
Leren gebeurt 24/7
Laten we even teruggaan naar het voorbeeld van de hond en de boterham. Je hond heeft iets geleerd (naar het bord springen levert een lekkere boterham op) en jij hebt iets geleerd (het bord optillen helpt niet).
De volgende keer wanneer je een boterham op je bord hebt en je hond komt in de buurt, ga je waarschijnlijk iets anders proberen. Misschien steek je je hand uit als een stopteken en roep je 'nee', of je geeft je hond een tik op zijn neus.
Ervaringen met corrigeren
Stel nou dat je kiest voor de tik op de neus, en je hond neemt meteen 3 stappen achteruit en laat jou en je boterham met rust. Het gedrag van je hond (het afstand nemen van je broodje) heeft jouw gedrag (de tik op de neus) beloond.
Je zult nu waarschijnlijk ook in andere situaties waar je hond iets wil pakken wat niet mag makkelijker de tik op de neus toepassen, want het werkte. En zolang het blijft werken...
Sociale beloning
Je kunt ook een berg sociale beloningen ontvangen. Hoe zou je je voelen als je op een terrasje zit en je hond kijkt niet eens naar je heerlijke broodje hamburger, en mensen aan de tafel naast je spreken hun verwondering uit over zijn voorbeeldige gedrag? Wat ze eigenlijk doen is de tik op de neus belonen.
En dan zie je op social media een hulpvraag. Iemand met een hond vraagt tips omdat deze elke keer opspringt en zo hun eetmomenten verpest.
Je bent sneller geneigd om de tik op de neus te adviseren omdat jij dat als oplossing hebt ervaren. Als deze mensen vervolgens antwoorden met 'oh wat goed, supertip, we hebben het geprobeerd en nu doet onze hond dat niet meer'... dan word je ook weer beloond door je sociale omgeving.
Praktische beloning
Als je vervolgens een andere vorm van probleemgedrag tegenkomt (laten we zeggen, een hond die de riem vast pakt tijdens het wandelen) is de kans ook weer groter dat je een tik op de neus adviseert.
En als dat ook bij dit probleem blijkt te werken... bij verschillende honden... dan is het mogelijk dat de eigenaren jou gaan betalen voor je goede advies. Je wordt een hondentrainer die werkt met correcties. Misschien vergaar je veel aanzien, geld en roem omdat je advies 'werkt'.
Corrigeren wordt een gewoonte
Gedrag dat je veel herhaalt, wordt een gewoonte. Je gaat het steeds vaker en intensiever inzetten. Is er een keer een hond die niet meteen na de tik op de neus de riem loslaat? Dan tik je misschien wat harder.
Kom je een hond tegen die blijft springen naar de boterham, misschien zelfs eentje die de boterham te pakken krijgt? Dan ga je nog meer agressie inzetten. Je wordt boos, omdat iets waarvan je gelooft dat het werkt, opeens niet meer werkt.
Waar ligt de grens?
Bij correcties waarbij je iets wegneemt (zoals het bord optillen, of de pen wegpakken voordat die in het stopcontact wordt gestopt) of iets voorkomt, hoef je niet zo diepgaand over het welzijn van je kind of je hond na te denken.
Maar als het gaat over fysieke correcties, waar trek je dan de grens? Als een tik op de neus oké is, hoe hard mag die dan zijn? Kun je nog een tik geven als de eerste tik niet werkt? Als je een ruk aan de halsband mag geven, mag je dan ook een sliplijn gebruiken?
Stoppen met corrigeren
Nu kun je natuurlijk denken dat het dan logisch is om te stoppen met fysieke correcties. Nadat iets een gewoonte is geworden... ja, dat kan, maar het is wel moeilijker. Want wat ga je dan wél doen?
Correcties geven is ongewenst gedrag geworden, en zoals we weten van de hondentraining... ongewenst gedrag probeer je te voorkomen, en je gaat aan de slag om gewenst gedrag aan te leren dat je hond kan laten zien in plaats van het ongewenste gedrag.
Wat als je een trainer bent?
Stel dat je als hondentrainer al jaren succes, inkomsten en bewondering hebt verdiend met corrigeren? Dan is het best wel eng om te proberen om deze gewoonte te veranderen. In principe geef je toe dat wat je tot nu toe hebt gedaan, niet klopt. Je geeft toe dat je beter iets anders kunt doen.
Je moet misschien een hele nieuwe klantenkring opbouwen. En je moet jezelf iets anders aanleren. Wat ga je doen in plaats van corrigeren? Voor een mens net zo moeilijk (of misschien zelfs nog veel moeilijker...) dan voor een hond!
