Heb je wel eens meegemaakt dat je hond zijn bal zoekt... hij staat er vlakbij en het lijkt wel alsof hij de bal echt niet kan zien?
En iets later trekt hij een sprintje, want hij had de kat van de buren wel gezien en jij helaas niet.
Hoe goed of slecht kunnen honden eigenlijk zien? Kunnen honden net als mensen ook een bril nodig hebben omdat ze niet goed zien?
Zicht als zintuig
Zicht is een zintuig dat ervoor zorgt dat we onze omgeving kunnen zien.
We zien licht en donker, vormen, bewegingen, kleuren.
Voor honden is zicht belangrijk om te kunnen jagen, en om veilig door de omgeving te kunnen navigeren. Ook is het belangrijk dat je hond een naderend gevaar kan zien, zodat hij op tijd kan vluchten of zichzelf verdedigen.
Zicht op anderen
Als je goed kunt zien, kun je ook de lichaamstaal van anderen zien en interpreteren. Zo kun je dus zien of iemand gespannen of ontspannen is, of wanneer iemand een dreigende of juist een vriendelijke houding aanneemt.
Honden kunnen de lichaamstaal van andere honden, maar ook die van mensen moeiteloos 'lezen', en zelfs kleine veranderingen in onze mimiek blijven niet onopgemerkt bij honden.
En wist je dat honden ook goed kunnen zien of wij onze ogen dicht of open hebben? En dat ze zich ook beseffen dat wij hen niet kunnen zien als we onze ogen dicht hebben?
Ontwikkeling van het zicht
Puppy's worden geboren met gesloten ogen. Pas met 10-14 dagen gaan de ogen open, maar de ogen moeten natuurlijk nog even wennen.
Het duurt dan ook ongeveer een week voordat de pup licht en beweging echt goed kan waarnemen. Dit lukt ongeveer op de leeftijd van 2-3 weken.
De pup moet natuurlijk ook even wennen aan de nieuwe situatie, opeens kan hij zien! Rond 4 weken is het zicht helemaal ontwikkeld.
Hoe zien honden?
Vooral het zien van kleuren verschilt van het menselijke zicht.
In het oog bevinden zich staafjes en kegeltjes.
De staafjes zijn lichtgevoelig en zorgen ervoor dat je beter kunt zien in het donker, terwijl de kegeltjes ervoor zorgen dat we allerlei kleuren zien.
Mensen hebben 3 soorten kegels, honden maar 2. Waar wij mensen het hele spectrum van kleuren zien, zien honden bijvoorbeeld rood en groen als dezelfde kleur. Geel en blauw zien honden wel zoals de mens.
Naast dat honden beweging veel beter zien dan mensen, zien honden ook veel beter in het donker omdat ze meer staafjes hebben. Wij mensen zien diepte en details dan weer beter dan honden.
Beweging zien
Honden zien beweging heel goed. Dit heeft te maken met hun rol als jager.
Het is voor je hond echt belangrijk om goed te kunnen zien waar zijn prooi beweegt. Ook is het zicht belangrijk om de afstand en bewegingen van zijn prooi in te schatten.
Honden zijn dus experts in het detecteren van beweging, en die zien ze ook aan de randen van hun gezichtsveld.
Een hond kan beweging detecteren op wel 800-1000 meter!
Plaatsing van de ogen
Als je kijkt naar de kop van windhonden (dat zijn zichtjagers bij uitstek!) dan zie je ook dat de ogen echt aan de zijkanten zijn geplaatst. Ze kunnen dus verder naar achteren zien dan mensen, ze hebben een groter gezichtsveld.
Maar als je dan een kop van een mopshond neemt als vergelijking, dan zie je dat de ogen veel meer aan de voorkant van de kop zitten.
Het gezichtsveld verschilt dus afhankelijk van de vorm van de kop en de plaatsing van de ogen.
Oogafwijkingen
Honden kunnen ook oogafwijkingen hebben zoals mensen die ook kunnen hebben. Sommige oogafwijkingen zijn erfelijk, andere niet.
Als je een pup koopt van een ras waar oogafwijkingen voorkomen, check dan dat beide ouders zijn getest op de ogen. Sommige afwijkingen komen pas later aan het licht, en dan moet je hond elk jaar getest worden.
Oogafwijkingen als gevolg van trauma's, zoals krassen of bijtwonden in de ogen, komen ook voor bij honden. En bij oudere honden zie je vaak dat de lens troebeler wordt als gevolg van staar.
Hondenbril
Bij sommige oogproblemen kan een bril echt een uitkomst zijn, ook bij honden.
Bij pannus bijvoorbeeld. Een hondenzonnebril kan de ziekte afremmen omdat je de ogen beschermt tegen UV licht.
En in sommige omstandigheden kan een bril de ogen beschermen tegen irritatie, zoals in een woestijn, waar het fijne zand tot irritatie kan leiden.
Maar ook honden die moeite hebben om stilstaande objecten te zien en de afstand in te schatten, kunnen een bril op sterkte krijgen.
Zicht en gedrag
Omdat honden heel veel doen op gehoor en reukvermogen, is het soms zo dat oogproblemen vrij lang onopgemerkt blijven.
Angst of agressie kan echter wel te maken hebben met verminderd zicht.
Als je hond dan jouw hand niet richting hem ziet komen maar opeens voelt dat iets hem aanraakt, dan kan hij schrikken
Toenemende onzekerheid kan ook komen door minder goed zien. Je hond kan bijvoorbeeld niet meer zo goed je gebaren zien, of heeft moeite met het inschatten van je gezichtsuitdrukking.
Wanneer naar de oogarts?
Sommige oogafwijkingen zijn echt zichtbaar, zoals een cherry eye (een roze uitstulping aan het oog), entropion en ectropion (een open hangend of naar binnen krullend ooglid) en overmatig tranen.
Maar sommige afwijkingen zijn niet of nauwelijks te zien.
Als je het idee hebt dat je hond problemen heeft met het herkennen van mensen, of dat je hond niet meer zo goed snoepjes of zijn speeltje kan vangen, of je ziet dat je hond soms in een vreemde omgeving ergens tegenaan botst... dan kun je beter contact opnemen met de oogarts.
Maar ook als je vindt dat zijn blik wat troebel wordt, of wanneer je het idee hebt dat de ogen wat boller worden (de druk achter de ogen neemt toe).
En bij twijfel liever een keer te veel laten testen dan je hond rond laten lopen met slecht zicht of pijn!