
Welke soorten hondentrainers zijn er? Heb jij je dat weleens afgevraagd? Misschien lees je ergens dat iemand zichzelf een positieve of force-free trainer noemt, een ander roept vol trots dat hij een balanced trainer is, en weer een ander zet het predicaat "natuurlijk" voor het woord hondentrainer. Als hondenbaas zie je door de bomen het bos niet meer, want wat betekent het allemaal?
Verschillende visies op honden
In de loop der jaren zijn er verschillende visies de revue gepasseerd wat betreft het gedrag van honden. Vroeger waren alle trainers heilig overtuigd dat honden maar één doel in hun leven hadden (de grote roedelleider worden) en de menselijke baas probeerden te domineren. Deze visie leeft nog steeds bij een groep trainers. Daarnaast zijn er tegenwoordig ook andere visies. Hierbij wordt bijvoorbeeld uitgegaan van emoties zoals angst of boosheid van honden als drijfveer voor hun gedrag. Andere visies leggen weer de nadruk op leerprincipes.

Positief trainer, force-free, balanced, natuurlijk, pack leader...
Vaak kun je op een website of Facebook-pagina van een trainer een van deze termen vinden. Wat je niet vindt, zijn termen zoals "ouderwets", "strafgericht" of "gewelddadig". Want als dat er zou staan, blijven de meeste klanten weg. Voor de hulpzoekende hondeneigenaar bestaat er dus het gevaar dat je eindigt met een trainer met de visie "wie niet luisteren wil, moet maar voelen." Bij "positief", "force-free" en "marker-based" zit je meestal wel goed.
Kan ik dan niet alles proberen?
Allerlei verschillende dingen door elkaar proberen is niet zo handig. Daardoor word je onvoorspelbaar voor je hond. Veel eigenaren gaan snel van trainers wisselen als ze het gevoel hebben dat iets niet werkt. Vaak moet je als eigenaar ook nieuw gedrag aanleren, en dat gebeurt niet binnen een sessie. Wij mensen vervallen snel in oude gewoontes, vooral wanneer de handelingen die we moeten veranderen onbewust gebeuren.

Doe jij het direct perfect?
Stel dat je een week lang een methode probeert die voor jou helemaal nieuw is (bijvoorbeeld een met lange lijn en zangerig stemgebruik, terwijl je al jaren loopt met een korte riem en ferme stem). Doe jij dat dan direct 100% perfect? Nee, natuurlijk niet. Als je dan na een week weer wisselt naar bijvoorbeeld een methode waarbij je niets mag zeggen en scherpe rukjes aan de lijn moet geven, heb je dat ook niet binnen een week perfect voor elkaar.
Belangrijk bij het maken van een keuze voor hondentrainer
Hoe maak je dan een keuze? Probeer een methode te vinden die sowieso vrij is van dwang en geweld, zoals fysieke correcties (ruk aan de lijn, tik op de neus, enzovoort) en die de oorzaak van het probleem aanpakt. De oorzaak is trouwens bijna nooit dat "jij bent niet echt de baas over je hond". Haast je niet; als je trainer zegt dat je beter even een stapje terug kunt doen, doe dat dan. Een goede trainer kan uitleggen wat de stappen zijn en wat het doel is bij elke stap. Een goede trainer legt ook uit waarom je hond bepaald gedrag vertoont.

Is de ene hondentrainer sneller dan de andere?
Als je al een hele tijd worstelt met een probleem, dan is het logisch dat je zo snel mogelijk een oplossing wilt hebben. Wanneer je dan een advertentie ziet waarin wordt beloofd dat je hond binnen een sessie helemaal niet meer uitvalt of niet meer aan de lijn trekt, wow, dat is nogal aantrekkelijk! Stel je hond valt uit aan de lijn, en nu loopt hij na een halfuur trainen als een mak lammetje langs een andere hond. Zo, je hond is "even gefixt".
Waarom is het uitvallen terug?
Maar de volgende dag gaat hij als vanouds weer uitvallen. Jij vindt dat misschien heel raar. Maar je hond heeft alleen geleerd om in die omgeving van gisteren niet uit te vallen naar die hond die bij de training betrokken was, wanneer de trainer aanwezig was. Een goede trainer zou het belang van oefenen in verschillende omgevingen met verschillende honden uitleggen en huiswerk meegeven. Je kunt dus beter in stapjes trainen en gaan voor een blijvende gedragsverandering.

Wat is de meest effectieve vorm van hondentraining?
Wat is dan effectief en hoe bepaal je dat? Natuurlijk is het doel van een training om het (probleem)gedrag te veranderen. Maar heiligt het doel alle middelen? Of moet je ook rekening houden met het welzijn van honden en met het feit dat sommige oplossingen andere problemen veroorzaken? Het is bewezen dat trainingen die de onderliggende emotie en motivatie veranderen (in plaats van symptoombestrijding) langdurig effect hebben. Ook is het bewezen dat marker-based training (zoals clickertraining) qua snelheid van leren ontzettend effectief is.
Korte termijn vs lange termijn in hondentraining
Op korte termijn lijken sommige trainers echt wonderen te verrichten. Je ziet prachtige voor- en nafilmpjes. Vaak stopt de hond tijdelijk met het ongewenste gedrag dankzij pittige correcties. Dat geldt, zoals gezegd, binnen die sessie, op dat moment, in die omgeving, met die specifieke prikkel. Stel, een trainer zorgt ervoor dat je hond binnen een halfuur stopt met uitvallen. Je hond lijkt genezen. Hij valt pas weer een keer uit na drie dagen. En na een maand is het uitvalgedrag erger dan in het begin. Daarentegen kun je ook een trainer hebben die ervoor zorgt dat je hond na een maand pas in dezelfde situatie niet uitvalt als de eerste trainer, maar daarna blijft het uitvalgedrag de rest van zijn leven weg. Waar zou jij voor kiezen?

Trainer voor gehoorzaamheid en opvoeding
Moet je dan een andere trainer hebben voor gehoorzaamheid, opvoeding en eventuele gedragsproblemen? Ja en nee. Er zijn trainers die een brede kennis en ervaring hebben met zowel opvoeding, gedragsproblemen, gehoorzaamheid als een aantal andere hondensporten. In principe zou elke professionele trainer jou moeten kunnen helpen met de basisopvoeding en gehoorzaamheid. Vraag wel altijd van tevoren welke trainingsmethodes er worden toegepast.
Voelt iets niet goed? Vraagt de trainer jou iets te doen wat tegen je gevoel ingaat? Neemt de trainer zomaar je hond over zonder overleg? Verbreek de sessie onmiddellijk!
Hondentrainer voor probleemgedrag
Trainers die hulp aanbieden bij probleemgedrag zouden daarvoor opgeleid moeten zijn. Helaas is het hondentrainer of hondengedragsdeskundige zijn in Nederland een vrij beroep. Iedereen mag zich dus een professional noemen. Als je een trainer zoekt voor gedragsproblemen, vraag dan ook naar opleidingen en diploma's. Een goede gedragstherapeut neemt de tijd om jou en je hond te leren kennen, observeert en stelt veel vragen. Dat om de oorzaak van het gedrag te kunnen achterhalen en het beste behandelplan op te zetten.

Trainer voor hondensport
Als je een trainer zoekt om sportprestaties met je hond te verbeteren, kijk dan bij welke coach de meeste toppers in de desbetreffende sport lopen. Een trainer van wie meerdere studenten op hoog niveau meedoen, heeft zeker verstand van de sport. Dit is helaas geen garantie voor hondvriendelijke trainingspraktijken. Staar je dus niet blind op titels en resultaten, maar kijk ook hoe deze resultaten zijn behaald. De relatie tussen jou en je hond is toch meer waard dan een NK-, EK- of WK-titel en een dikke trofee.











